آماده‌ باش دو ابر قدرت آسیایی برای بحران جدید ؛ رقابت چین و هند در مقابله با تنش منطقه‌ ای

رقابت استراتژیک چین و هند بر سر امنیت غذایی و ذخایر غلات

چین و هند به عنوان دو قدرت بزرگ آسیا، وارد رقابتی کم سابقه برای تضمین امنیت غذایی و کاهش وابستگی به واردات غلات شده اند. تمرکز این کشورها بر افزایش تولید و ذخیره سازی غلات، نه تنها با هدف مقابله با بحران های احتمالی، بلکه برای کنترل تورم و ثبات قیمت ها در سطح ملی و منطقه ای صورت می گیرد.

چین؛ غول ذخایر غلات جهان

چین با در اختیار داشتن بزرگ ترین ذخایر گندم و برنج جهان، نقش کلیدی در بازار جهانی ایفا می کند. دولت چین در دهه گذشته ظرفیت ذخیره سازی غلات را ۳۴ درصد افزایش داده و همچنان با سیاست های حمایتی و خرید گسترده از بازار داخلی و بین المللی، برای ثبات بازار غذایی برنامه ریزی می کند. طبق پیش بینی ها، چین در سال تجاری ۲۰۲۵-۲۰۲۶ رشد ۱.۷ درصدی در تولید ذرت، ۱.۵ درصدی در تولید گندم و ۰.۵ درصدی در تولید برنج خواهد داشت که این روند، موقعیت این کشور را به عنوان بازیگر اصلی حفظ می کند.

هند؛ گام های محکم برای جبران کسری ذخایر

هند در مسیر جبران کسری ذخیره سازی غلات حرکت می کند. با وجود محدودیت های صادراتی که با هدف حفظ بازار داخلی اعمال شده، دولت هند برنامه ای بلندپروازانه با سرمایه گذاری ۱۵ میلیارد دلاری برای جبران ۴۷ درصد کمبود ظرفیت ذخیره سازی آغاز کرده است. هند با داشتن ۱۱ درصد از اراضی قابل کشت جهان و تأمین غذای ۱۸ درصد جمعیت دنیا، هدف دارد ظرفیت ذخیره سازی غلات را به ۱۰۰ درصد تولید برساند تا امنیت غذایی خود را تضمین کند.

سایه بحران های جهانی بر بازار غلات آسیا

بازار جهانی غلات تحت تأثیر جنگ اوکراین، خشکسالی ها و محدودیت های صادراتی قرار گرفته است. نوسانات قیمت و نگرانی از وقوع شوک های ناگهانی، دو قدرت آسیایی را به سمت افزایش تولید داخلی و انباشت ذخایر استراتژیک سوق داده است. پیش بینی می شود هند در سال های ۲۰۲۵-۲۰۲۶ رکوردی بی سابقه در تولید گندم و ذرت را ثبت کند، در حالی که تولید برنج نیز در سطحی پایدار حفظ خواهد شد.

آینده ای امن یا عرصه ای برای رقابت جدید؟

ادامه سیاست های حمایتی و سرمایه گذاری کلان از سوی چین و هند، این دو کشور را به سوی خودکفایی غذایی سوق داده اما همزمان سوالات مهمی را مطرح می کند؛ آیا این اقدامات به ثبات جهانی بازار غلات و امنیت غذایی گسترده تر منجر خواهد شد یا سرآغاز رقابتی نوین و تنشی تازه در عرصه تأمین غذا بین دو ابرقدرت آسیاست؟

• چین با تکیه بر ذخایر عظیم و افزایش پشتیبانی از تولیدکنندگان داخلی، جایگاه بازیگر مسلط در آسیا را تقویت می کند.
• هند با جبران کاستی های زیرساختی، آینده ای قدرتمند در زنجیره تأمین غلات برای خودش رقم می زند.
• تداوم بحران های جهانی می تواند بستر رقابت، همکاری یا حتی تنش های جدید میان این دو قدرت را فراهم کند.

در نهایت، بحران های منطقه ای و جهانی، “آماده باش” چین و هند را به نمادی از رقابت اقتصادی، سیاسی و امنیتی در شرق تبدیل کرده است؛ رقابتی که سرنوشت آینده بازار جهانی غذا را تا حد زیادی تعیین خواهد کرد.