بحران اقتصادی هنرمندان؛ درآمد اندک، هزینه های بالا
در سال های اخیر هنرمندان و فعالان حوزه هنر با انبوهی از مشکلات اقتصادی مواجه هستند. شرایط نامساعد اقتصادی باعث شده اکثر هنرمندان برای کسب درآمد به تدریس در آموزشگاه های هنری روی بیاورند. بخش بزرگی از درآمد خانواده هنری کشور از حوزه آموزش حاصل می شود، چراکه عرصه اجرا و تولید آثار هنری، امنیت شغلی و بازدهی مالی چندانی ندارد.
بنا به گفته مدیرعامل خانه موسیقی، اگر دولت فشار مالیاتی مضاعفی بر آموزشگاه داران وارد کند، به واقع ظلم مضاعفی بر جامعه هنری کشور تحمیل می شود.
نگاه حمایتی دولت و ابهام در قوانین مالیات هنری
طی دهه های گذشته رویکرد حاکمیتی به فرهنگ و هنر همواره رویکردی حمایتی بوده است. با وجود چالش های اقتصادی و لزوم درآمدزایی دولت از مالیات، وضعیت اقتصادی حوزه هنر آن چنان شکننده است که امکان پرداخت چنین هزینه هایی را ندارد.
طبق بند ل ماده ۱۳۹ قانون مالیات های مستقیم، فعالیت های فرهنگی و هنری دارای مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مشمول معافیت مالیاتی هستند. هم چنین آموزشگاه های آزاد هنری تحت شرایط خاصی می توانند از این معافیت برخوردار باشند؛ به شرط ارائه منظم اسناد و اظهارنامه مالیاتی.
تازه ترین جنجال ها بر سر سقف معافیت و تفاوت تصمیم گیری
اعمال سقف معافیت مالیاتی، تغییرات قوانین و برداشت های متفاوت، هر ساله کلاف سردرگمی برای فعالان هنری ایجاد می کند. برخی آموزشگاه های موسیقی و هنرهای تجسمی نسبت به مالیات های سنگین و متفاوت اعتراض دارند، چراکه رقم درآمد آن ها متناسب با هزینه ها و سود واقعی نیست.
برای نمونه، سال گذشته سقف معافیت مالیاتی ابتدا ۴۸۰ میلیون تومان برای درآمد سالانه در نظر گرفته شد، اما همین سقف هم مشکلات فراوانی را برای برخی آموزشگاه ها ایجاد کرد. اقشار هنری معتقدند بسیاری مؤسسات اصلاً توان اقتصادی پرداخت مالیات را ندارند و این سیاست ها فقط به تعطیلی آموزشگاه ها منجر می شود.
چالش قانون کپی رایت و تضعیف تولید اثر هنری
مدیرعامل خانه موسیقی تصریح کرده بیش از ۸۰٪ اعضای این صنف ناگزیر به سمت آموزش رفته اند، چراکه نه عرصه اجرای موسیقی و نه تولید و انتشار آثار، هیچکدام سودآور نیست. نبود قانون کپی رایت باعث شده اثر یک هنرمند در همان لحظه انتشار، به راحتی در فضای مجازی رایگان نشر یابد؛ موضوعی که عملاً درآمدزایی از تولید اثر هنری را نابود کرده است.
در چنین شرایطی هر سیاست یا فشار مالیاتی بیش از پیش هنرمندان و آموزشگاه داران را به ورطه تعطیلی می کشاند.
تفاوت درآمد و مالیات؛ لزوم نگاه کار شناسانه
بسیاری کارشناسان به این نکته اشاره دارند که درآمد آموزشگاه های هنری بسیار کمتر از آن است که مالیات های سنگین برای آن ها مقرر شود. حتی یک آموزشگاه هنری در تهران درآمدی حدود ۵۰۰ میلیون تومان سالانه دارد اما سود و هزینه های آن شفاف نیست و نمی توان مالیات را صرفاً بر اساس درآمد در نظر گرفت. این در حالی است که در برخی حوزه ها فرار مالیاتی گسترده دیده می شود اما فعالان فرهنگی باید با جزئیات دقیق و رویه ای سختگیرانه روبرو باشند.
درخواست بازنگری و حمایت قانونی
انجمن آموزشگاه های آزاد هنری استان تهران نیز با انتشار بیانیه ای خواهان برگزاری جلسات فوری با وزارت اقتصاد و اداره کل مالیاتی شده تا نسبت به رویه فعلی بازنگری اساسی صورت گیرد. این انجمن تأکید کرده که درخواست فعالان فرهنگی صرفاً یک خواهش نیست، بلکه مطالبه قانونی و آشکاری است که بر اساس حقوق مصرح در قانون باید به آن توجه شود.
جمع بندی: فرهنگ و هنر نیازمند توجه و سیاست گذاری کارشناسی
واقعیت آن است که هنرمندان ایرانی این روزها با فشارهای اقتصادی، نبود بازار مناسب و اجرای ناقص قوانین حمایتی روبرو هستند. مالیات های سنگین و غیرکار شناسانه نه تنها به بهبود وضعیت مالی دولت کمکی نمی کند، بلکه چرخه فرهنگ و هنر کشور را بیش از پیش به رکود خواهد برد. حمایت هدفمند و اصلاح رویه های مالیاتی می تواند دین بزرگی به حوزه فرهنگ کشور باشد و مانع خاموش شدن چراغ هنر در ایران شود.
نظرات کاربران