ساعت شروع باران شهابی جباری امشب ۲۸ مهر ۱۴۰۴ + جزئیات کامل
آسمان پاییزی امشب، یکشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۴ (۲۰ اکتبر ۲۰۲۵)، میزبان یکی از زیباترین و سریع ترین رویدادهای نجومی سال است: بارش شهابی جَباری (Orionids). علاقه مندان به شگفتی های آسمان شب می توانند شاهد رگه های درخشان و سریعی باشند که حاصل برخورد ذرات به جا مانده از دنباله دار مشهور هالی با جو زمین هستند. این مقاله به صورت کامل به زمان اوج، منشأ، نحوه رصد و تمام جزئیاتی که برای تماشای این پدیده نیاز دارید، می پردازد.
بارش شهابی جباری چیست و چرا امشب خاص است؟
بارش های شهابی پدیده هایی هستند که زمانی رخ می دهند که سیاره ما، زمین، در مدار خود به دور خورشید از میان توده ای از غبار و ذرات به جا مانده از یک دنباله دار یا سیارک عبور می کند. این ذرات با سرعت بسیار بالا وارد جو زمین شده و می سوزند و رگه های نوری زیبایی را خلق می کنند که ما آن را به نام شهاب می شناسیم.
منشأ شهاب های جباری: یادگاری از دنباله دار هالی
منشأ اصلی بارش شهابی جباری، معروف ترین دنباله دار منظومه شمسی یعنی دنباله دار هالی (Halley’s Comet) است. این دنباله دار یخی و سنگی هر ۷۶ سال یک بار به نزدیکی خورشید می رسد. با هر عبور، گرمای خورشید باعث تبخیر یخ های آن و آزاد شدن ذرات غبار و سنگ ریزه در مسیر مدارش می شود. زمین هر سال در ماه مهر (اکتبر) از میان این بقایا عبور می کند و نتیجه آن، بارش شهابی جباری است.
شهاب های این بارش به دلیل سرعت بسیار بالایشان شهرت دارند. این ذرات با سرعتی در حدود ۶۶ کیلومتر بر ثانیه (معادل ۲۴۰,۰۰۰ کیلومتر بر ساعت) وارد جو زمین می شوند. این سرعت بالا باعث می شود شهاب های جباری بسیار درخشان، سریع و اغلب به رنگ های سفید، زرد یا حتی سبز و آبی دیده شوند و گاهی ردی دودی و ماندگار از خود در آسمان به جای بگذارند.
اوج بارش و ساعت شروع امشب ۲۸ مهر
هرچند بارش شهابی جباری از حدود دهم مهر تا شانزدهم آبان فعال است، اما اوج فعالیت آن امشب رخ می دهد. به گفته کارشناسان نجوم، بهترین زمان برای رصد این پدیده از ساعت ۲۳ امشب (یکشنبه ۲۸ مهر) آغاز شده و تا بامداد فردا (سه شنبه ۲۹ مهر) ادامه خواهد داشت. در شرایط ایده آل و در آسمانی کاملاً تاریک، می توان انتظار داشت که در هر ساعت حدود ۲۰ شهاب مشاهده شود. این تعداد شاید به اندازه بارش های پرفروغی چون برساوشی نباشد، اما سرعت و درخشش شهاب های جباری، تماشای آن را به تجربه ای منحصر به فرد تبدیل می کند.
چگونه و کجا بهترین تصویر از بارش شهابی جباری را ببینیم؟
برای لذت بردن از این نمایش آسمانی، نیازی به تجهیزات پیچیده مانند تلسکوپ ندارید. چشمان شما بهترین ابزار برای رصد شهاب هاست. با این حال، رعایت چند نکته ساده می تواند تجربه شما را به مراتب بهتر کند.
انتخاب مکان مناسب: فرار از آلودگی نوری
مهم ترین اصل برای رصد شهاب ها، دوری از آلودگی نوری شهرهاست. چراغ های شهری نور آسمان را روشن کرده و مانع از دیده شدن شهاب های کم نورتر می شوند. سعی کنید به مکانی در حومه شهر یا مناطق روستایی و کویری بروید که آسمانی تاریک و صاف داشته باشد. هر چه آسمان تاریک تر باشد، تعداد شهاب های بیشتری را خواهید دید.
کانون بارش: صورت فلکی شکارچی (جبار)
نام این بارش از کانون آن گرفته شده است. کانون (Radiant) نقطه ای در آسمان است که به نظر می رسد تمام شهاب ها از آن سرچشمه می گیرند. کانون بارش جباری در نزدیکی صورت فلکی شکارچی (Orion) یا همان جبار قرار دارد. این صورت فلکی معروف، از حدود ساعت ۱۰ تا ۱۱ شب از افق شرق طلوع می کند و به راحتی در آسمان قابل شناسایی است. برای پیدا کردن شهاب ها، نیازی نیست مستقیماً به خود کانون نگاه کنید؛ در واقع بهترین روش این است که به ناحیه ای وسیع از آسمان در اطراف صورت فلکی شکارچی خیره شوید. اگر امتداد شهابی که می بینید به این صورت فلکی برسد، به احتمال زیاد عضوی از بارش جباری است.
نکات تکمیلی برای رصدگران
- صبر داشته باشید: به چشمان خود حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه فرصت دهید تا به تاریکی عادت کنند.
- لباس گرم بپوشید: شب های پاییزی سرد است، پس حتماً لباس گرم، پتو و یک زیرانداز برای نشستن یا دراز کشیدن به همراه داشته باشید.
- از نور موبایل دوری کنید: نگاه کردن به صفحه روشن موبایل، دید شما در تاریکی را مختل می کند.
گرچه بارش جباری از نظر تعداد شهاب در ساعت یک بارش متوسط محسوب می شود، اما تماشای شهاب های سریع و درخشان آن در دل یک شب آرام پاییزی، تجربه ای لذت بخش و به یادماندنی برای همه دوست داران آسمان شب خواهد بود.


نظرات کاربران