بی توجهی مسکو به تهدیدات آمریکا و واکنش قدرتمند روسیه به فشارهای واشنگتن، به یکی از اصلی ترین موضوعات محافل سیاسی و رسانه ای جهان تبدیل شده است. در حالی که مقامات آمریکایی با اعلام تحریم های تازه و تاکید بر افزایش فشارهای اقتصادی و نظامی، در تلاش برای تغییر رفتار روسیه هستند، اما شواهد حاکی از آن است که کرملین بی اعتنا به این فشارها، استراتژی خود را با اقتدار ادامه می دهد.
طبق گزارش منابع نزدیک به کرملین، ولادیمیر پوتین با اطمینان از توان اقتصادی و نظامی کشورش، هیچ گونه عقب نشینی را در برابر تهدیدهای آمریکا و کشورهای غربی در دستور کار قرار نداده است. پوتین بارها تاکید کرده که هرگونه تغییر در وضعیت جنگ اوکراین فقط زمانی رخ خواهد داد که غرب به همه شرایط روسیه برای صلح تن دهد. این شرایط شامل عدم گسترش ناتو به شرق اروپا، بی طرفی اوکراین، حفاظت از روس زبانان ساکن این کشور و البته پذیرش دستاوردهای سرزمینی روسیه است.
در همین راستا، آمریکا به ویژه با ریاست جمهوری دونالد ترامپ، بارها تهدید کرده که اگر روسیه حاضر به توقف عملیات نظامی نشود، تحریم های جدید و بی سابقه ای از جمله تعرفه های صادراتی شدید بر خریداران نفت روسیه اعمال خواهد کرد. با این حال، مقامات روسی ابراز اطمینان کرده اند که حتی در صورت اعمال چنین فشارهایی، اقتصاد دو تریلیون دلاری روسیه که اکنون به واسطه الگوهای جنگی بهینه تر و مقاوم تر شده، توان ایستادگی در برابر تحریم های جدید غرب را دارد.
از سوی دیگر، کاخ سفید تاکید می کند تنها در صورت توافق بر سر صلح و آتش بس، ارسال تسلیحات و حمایت نظامی از اوکراین کاهش می یابد. ترامپ به صراحت اعلام کرده اگر تا پنجاه روز آینده توافقی حاصل نشود، آمریکا فشار حداکثری را بر روسیه اعمال خواهد کرد. در مقابل، پوتین تاکید دارد که تا زمان تحقق خواسته هایش و ایجاد تضمین های امنیتی پایدار، به عملیات نظامی ادامه خواهد داد و حتی احتمال افزایش مطالبات سرزمینی روسیه نیز مطرح شده است.
این نقطه از تاریخ روابط روسیه و آمریکا، شاهد تاکید دو طرف بر استمرار اهداف خود بدون اعتنا به خواسته های متقابل است. منابع اطلاعاتی نظامی گزارش داده اند که طی سه ماه گذشته، روسیه حدود هزار و چهارصد کیلومتر مربع از خاک اوکراین را تصرف کرده و دست بالا را در میدان نبرد دارد. همین امر باعث شده است که دولت روسیه چشم انداز بلندمدتی از ادامه جنگ و تحکیم موقعیت نظامی و اقتصادی برای خود متصور باشد.
در نتیجه، با ادامه روند بی توجهی مسکو به تهدیدات آمریکا و تکرار فشارهای سیاسی، نظامی و اقتصادی از سوی واشنگتن، نه تنها افق صلح و ثبات در اوکراین دورتر شده بلکه احتمال تشدید بحران منطقه ای و خطر رویارویی های گسترده تر در سطح جهانی نیز افزایش یافته است. این وضعیت پیچیده و حساس، ضمن افزایش نگرانی ها در سطح بین المللی، اهمیت تحلیل دقیق ابعاد مختلف آن را بیش از پیش برجسته می سازد.
پافشاری روسیه بر اهداف نظامی و نادیده گرفتن تهدیدات آمریکا
در شرایطی که آمریکا بارها مسکو را به اعمال تحریم های شدیدتر تهدید کرده است، منابع نزدیک به کرملین اعلام می کنند که ولادیمیر پوتین بدون توجه به این تهدیدها، تا زمانی که غرب به شرایط مدنظر او تن ندهد، به عملیات نظامی در اوکراین ادامه خواهد داد. حتی برخی منابع تاکید دارند با پیشرفت نیروهای روس احتمال دارد میزان خواسته های سرزمینی مسکو نیز افزایش پیدا کند.
مقاومت روسیه در برابر فشارها و تحریم ها
بر اساس اظهارات منابع مطلع، پوتین معتقد است که اقتصاد و ارتش روسیه به اندازه ای قوی هستند که بتوانند حتی در برابر جدیدترین اقدامات و فشارهای غرب مقاومت کنند. او حمله نظامی به اوکراین را از فوریه ۲۰۲۲ آغاز کرد و معتقد است روسیه از تجربه بقای خود در مقابل سخت ترین تحریم های غرب استفاده کرده و آمادگی تحمل فشارهای اقتصادی بیشتر، از جمله تعرفه های وارداتی از سوی آمریکا علیه خریداران نفت روسیه، را دارد.
واکنش ترامپ و تهدید به تحریم های تازه
در همین راستا، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا از امتناع پوتین برای پذیرش آتش بس ابراز ناراحتی کرده و وعده داده است محموله های جدید تسلیحاتی از جمله سامانه های موشکی پاتریوت به اوکراین ارسال خواهد شد. ترامپ تهدید کرده در صورتی که ظرف ۵۰ روز توافق صلح حاصل نشود، تحریم های جدید علیه روسیه اعمال می کند.
مواضع پوتین در قبال مذاکرات صلح
سه منبع نزدیک به کرملین تصریح دارند که پوتین تحت تاثیر فشار غرب جنگ را متوقف نخواهد کرد. او معتقد است هیچکس، حتی آمریکایی ها، تاکنون مذاکرات جدی درباره جزئیات صلح با او نداشته است و تا زمان تحقق شرایط مسکو به عملیات ادامه خواهد داد. شرایطی که شامل عدم گسترش ناتو به شرق، بی طرفی اوکراین، حفاظت از روس زبانان اوکراین و پذیرش دستاوردهای سرزمینی روسیه است.
رابطه پوتین و ترامپ؛ منافع روسیه در اولویت
با وجود ارتباط تلفنی و مذاکرات چهره به چهره میان پوتین و استیو ویتکاف نماینده ویژه آمریکا، پوتین معتقد است که گفتگو درباره پایه های صلح هنوز به سطوح عملی نرسیده و منافع روسیه برای او ارجحیت دارد.
واکنش آمریکا و تمرکز بر فشارهای اقتصادی
در واکنش به این مواضع، سفارت آمریکا و سخنگوی کاخ سفید تاکید دارند اگر پوتین با آتش بس موافقت نکند، آمریکا به سمت اعمال تحریم ها و تعرفه های سنگین خواهد رفت. همچنین سخنگوی کاخ سفید، جو بایدن را مسبب جنگ معرفی کرده و گفته ترامپ بر توقف کشتار تمرکز دارد.
پویایی نیروها و وضعیت میدانی جنگ اوکراین
بر اساس داده های میدانی، روسیه هم اکنون نزدیک به یک پنجم خاک اوکراین را در کنترل دارد و در سه ماه گذشته حدود ۱۴۱۵ کیلومتر مربع پیشروی داشته است. بخش هایی از خاک اوکراین شامل کریمه (الحاق در سال ۲۰۱۴)، همه لوهانسک، بیش از ۷۰ درصد دونتسک، زاپوریژیا، خرسون و بخش هایی از خارکیف، سومی و دنیپروپتروفسک در اختیار مسکو قرار دارد.
پتانسیل تشدید بحران؛ نگاه کرملین به آینده
منابع روسی پیش بینی می کنند که اگر اوکراین موفق به حفظ خطوط دفاعی نشود، پوتین دامنه خواسته های خود را گسترش خواهد داد. برخی تحلیلگران کرملین معتقدند اگر مقاومت اوکراین فرو بریزد، روسیه می تواند حتی بخش های وسیع تری از اوکراین را تصرف کند.
برتری نظامی و عملکرد اقتصادی روسیه
دو منبع کرملین تاکید دارند روسیه در میدان نبرد دست بالا را دارد و اقتصاد جنگی اش در زمینه تولید مهمات کلیدی از ناتو جلو افتاده است. با وجود بزرگ ترین جنگ اروپا پس از جنگ جهانی دوم و تحریم های سخت، اقتصاد ۲ تریلیون دلاری روسیه بهتر از پیش بینی ها عمل کرده و حتی اگر بازار صادرات نفت محدود شود، باز هم مسکو مسیرهایی برای فروش آن پیدا می کند.
جمع بندی؛ بی توجهی مسکو و تداوم بحران
در مجموع، رویکرد بی توجهی مسکو به تهدیدات آمریکا و تاکید بر اولویت منافع روسیه، نشان می دهد کرملین در برابر فشارهای واشنگتن، حاضر به اعطای امتیاز اساسی نیست. بسیاری از منابع قوی احتمال می دهند که جنگ در اوکراین همچنان ادامه یابد و بحران در ماه های آینده تشدید شود؛ موضوعی که می تواند آینده روابط بین دو قدرت بزرگ هسته ای جهان را بیش از پیش به خطر اندازد.

نظرات کاربران