بیوگرافی بیژن عبدالکریمی استاد دانشگاه و حواشی توهین به زنان آبادانی
بیژن عبدالکریمی کیست؟
بیژن عبدالکریمی، فیلسوف و استاد دانشگاه ایرانی، متولد سال ۱۳۴۲ در تهران است. او یکی از چهره های شناخته شده در حوزه فلسفه معاصر ایران بوده و در سال های اخیر با اظهارنظرها و دیدگاه هایش درباره مسائل سیاسی و اجتماعی حواشی زیادی ایجاد کرده است.
عبدالکریمی کارشناسی و کارشناسی ارشد فلسفه را از دانشگاه تهران دریافت کرد و سپس برای ادامه تحصیل به هند رفت و دکترای فلسفه خود را از دانشگاه مسلمان علیگر هندوستان اخذ کرد. او در حال حاضر دانشیار فلسفه در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال است و سابقه سال ها تدریس در دانشگاه های مختلف کشور را در کارنامه خود دارد.
سوابق و فعالیت های علمی بیژن عبدالکریمی
بیژن عبدالکریمی یکی از منتقدان جدی اسلامی سازی علوم انسانی و نگاه ایدئولوژیک به دانشگاه هاست. او معتقد است رویکرد موجود نسبت به دانشگاه ها باید تغییر یابد و به جای نگاه تئولوژیک، باید رویکرد هستی شناختی مورد توجه قرار گیرد.
عبدالکریمی از طرفداران بازخوانی اندیشه های متفکرانی همچون علی شریعتی و احمد فردید است. او همچنین به نقد دیدگاه های عبدالکریم سروش، مصطفی ملکیان و محمد مجتهد شبستری نسبت به متون مقدس پرداخته است.
ماجرای اخراج بیژن عبدالکریمی از دانشگاه
در سال ۱۴۰۰، بیژن عبدالکریمی با حکم رسمی از دانشگاه آزاد اسلامی اخراج شد. این اخراج مربوط به پرونده ای حقوقی بود که ریشه در سخنرانی او در سال ۱۳۹۸ داشت.
وی درخصوص آن سخنرانی عنوان کرده بود که با دعوت یکی از دانشجویان خود به مراسمی با حضور مقامات محلی دعوت شد. اگرچه در ابتدا قصد پذیرش نداشت، اما به دلیل اصرار دانشجو که از جانبازان و نیروهای انقلابی بود، سخنرانی را پذیرفت. او در آن جلسه با تأکید بر اهمیت مشارکت واقعی مردم در حکومت، گفت مشارکت مردم نباید صرفاً نمادین باشد.
بیژن عبدالکریمی مدعی است صحبت های او دچار سوءبرداشت شده و به نادرستی، متهم به دفاع از نظام سلطنت شده است. او این موضوع را ناشی از یک بدفهمی عمیق دانست.
واکنش به اظهارات بیژن عبدالکریمی درباره سردار سلیمانی
بیژن عبدالکریمی در گفت وگویی اعلام کرده بود که برخی افراد که سردارسلیمانی را تروریست می نامند از عقلانیت صحیح سیاسی برخوردار نیستند. به اعتقاد او، سردار سلیمانی فردی بود که قدرت دفاع منطقه ای را برای ایران به ارمغان آورد و نقش مهمی در مقابله با ظلم جهانی داشت.
او تأکید کرد باید از دستاوردهای دفاعی کشور حمایت کرد، در عین حال نارسایی ها را نیز باید مورد نقد و بررسی قرار داد.
حواشی جمله جنجالی: توهین به زنان آبادانی
در اردیبهشت سال ۱۴۰۴، ویدیویی از مناظره بیژن عبدالکریمی منتشر شد که واکنش های گسترده ای را در فضای مجازی برانگیخت. در این ویدیو، عبدالکریمی جمله ای را نقل کرد که موجب رنجش و اعتراض آبادانی ها شد:
«آبادان فاحشه خانه سربازان آمریکایی بود.»
این جمله از سوی کاربران شبکه های اجتماعی به منزله توهین به زنان پاکدامن آبادان و نادیده گرفتن نقش زنان خوزستانی در دفاع مقدس تفسیر شد. بسیاری از مردم اعتقاد دارند این سخنان، شأن و منزلت بانوان مقاوم و باغیرت جنوب کشور را زیر سؤال می برد.
زنان خوزستانی در سال های دفاع مقدس با تمام وجود از خاک و ناموس خود دفاع کردند و همراه با مردان، در برابر دشمن بعثی ایستادگی کردند. به همین دلیل، بیان چنین سخنانی از یک استاد دانشگاه از نظر عموم مردم غیرقابل قبول و ناپسند تلقی شد.
آثار و کتاب های بیژن عبدالکریمی شامل چه موضوعاتی هستند؟
بیژن عبدالکریمی در حوزه فلسفه معاصر، فلسفه قاره ای، و نقد مدرنیته آثار متعددی تألیف کرده است. او در نوشته های خود به ویژه به فلسفه های هایدگر، نیچه و هگل توجه دارد و تلاش می کند نسبت میان تفکر فلسفی غرب با وضعیت تاریخی و فرهنگی ایران را بررسی کند. از جمله محورهای اصلی آثار او می توان به نقد نیهیلیسم، بازخوانی اندیشه علی شریعتی و تحلیل نسبت فلسفه و دین اشاره کرد. کتاب هایش معمولاً در انتشارات دانشگاهی و مراکز پژوهشی منتشر می شوند و مورد توجه دانشجویان فلسفه قرار دارند.
بیژن عبدالکریمی استاد دانشگاه آزاد است؟
بله، بیژن عبدالکریمی دانشیار فلسفه در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال بوده است. او سال ها در حوزه فلسفه غرب و اندیشه های معاصر تدریس کرده و در دوره ای به دلیل برخی سخنرانی ها و مواضع فکری اش از دانشگاه آزاد اخراج شد، اما پس از مدتی با پیگیری های حقوقی و واکنش جامعه دانشگاهی، پرونده او دوباره مورد بررسی قرار گرفت. عبدالکریمی در کلاس های خود بر اهمیت تفکر آزاد و نقد ایدئولوژی تأکید فراوان دارد.
ماجرای اخراج بیژن عبدالکریمی از دانشگاه چه بود؟
در سال ۱۴۰۰، بیژن عبدالکریمی به دلیل سخنرانی ای که چند سال پیش از آن انجام داده بود، با حکم رسمی از دانشگاه آزاد اسلامی برکنار شد. در آن سخنرانی او بر ضرورت مشارکت واقعی مردم در اداره کشور تأکید کرده بود که از سوی برخی نهادها به عنوان موضعی سیاسی تفسیر شد. این اتفاق واکنش های گسترده ای را در میان استادان و دانشجویان برانگیخت و بسیاری آن را نمونه ای از محدودیت آزادی بیان در محیط های علمی دانستند.
اظهارات بیژن عبدالکریمی درباره آبادان چه واکنش هایی داشت؟
در اردیبهشت ۱۴۰۴، ویدیویی از مناظره بیژن عبدالکریمی منتشر شد که در آن جمله ای نقل کرد که از سوی بخشی از کاربران شبکه های اجتماعی به عنوان توهین به زنان آبادانی تعبیر شد. این موضوع موجی از انتقادها را در فضای مجازی و رسانه ها به دنبال داشت. بسیاری از مردم و فعالان اجتماعی از او خواستند نسبت به این سخنان توضیح دهد. عبدالکریمی پس از بالا گرفتن واکنش ها، در گفت وگویی رسمی عذرخواهی خود را اعلام کرد و گفت منظورش نقل تاریخی بوده نه توهین به مردم آبادان. او تأکید کرد که احترام عمیقی برای زنان خوزستانی و مقاومت مردم جنوب قائل است.
بیژن عبدالکریمی در مناظره با صادق زیباکلام و مهدی نصیری چه دیدگاه هایی مطرح کرد؟
مناظره های عبدالکریمی با چهره هایی چون صادق زیباکلام، مهدی نصیری و حاتم قادری از پربیننده ترین برنامه های تلویزیونی و فضای مجازی بوده اند. او در این گفت وگوها به نقد نگاه های ایدئولوژیک در سیاست و دین پرداخت و تأکید کرد که جامعه ایران نیازمند بازگشت به تفکر فلسفی و گفت وگوی آزاد است. در مناظره با مهدی نصیری در شبکه چهار، محور بحث درباره نسبت دین و مدرنیته بود و عبدالکریمی با رویکردی فلسفی از ضرورت «فهم تاریخی دین» دفاع کرد. در مقابل، زیباکلام و نصیری مواضع سیاسی تر و اجتماعی تری داشتند که فضای گفت وگو را پرتنش و جذاب کرد.
نگاه بیژن عبدالکریمی به فلسفه و نیهیلیسم چیست؟
عبدالکریمی یکی از معدود متفکران ایرانی است که به صورت جدی به تحلیل نیهیلیسم در بستر فرهنگ ایرانی پرداخته است. او معتقد است بحران معنای دوران ما ریشه در غیبت تفکر فلسفی دارد و بدون بازگشت به «تفکر وجودی» به سبک هایدگر، نمی توان از وضعیت بی معنایی و سردرگمی فرهنگی عبور کرد. از نظر او، فلسفه صرفاً دانشی نظری نیست بلکه راهی برای بازاندیشی در نسبت انسان با هستی است. او در آثار خود با الهام از نیچه و هایدگر، از ضرورت عبور از ایدئولوژی و بازگشت به حقیقت وجود سخن می گوید.
بیژن عبدالکریمی اصولگراست یا اصلاح طلب؟
بیژن عبدالکریمی خود را نه اصولگرا و نه اصلاح طلب می داند. او بارها اعلام کرده که به عنوان فیلسوف، از هر گونه برچسب سیاسی پرهیز می کند و دغدغه اش «تفکر» است نه جناح بندی. به گفته او، تقسیم بندی های سیاسی رایج در ایران مانع شکل گیری گفت وگوی واقعی و علمی است. با این حال، برخی از مواضع انتقادی او نسبت به ساختارهای فرهنگی و دانشگاهی کشور باعث شده که گاه در رسانه ها به جریان روشنفکری نزدیک دانسته شود.
آیا بیژن عبدالکریمی از پزشکیان حمایت کرده است؟
در مقاطع مختلف، عبدالکریمی دیدگاه های مثبتی نسبت به دکتر مسعود پزشکیان ابراز کرده است. او پزشکیان را سیاستمداری اخلاق مدار و اهل گفت وگو می داند که می تواند میان عقلانیت دینی و مدرن تعادل برقرار کند. با این حال، عبدالکریمی تأکید دارد که از هیچ سیاستمداری به معنای حزبی حمایت نمی کند و نگاهش بیشتر فرهنگی و معرفتی است تا سیاسی.
بیژن عبدالکریمی در برنامه های تلویزیونی مانند «شیوه» و «برمودا» چه گفت؟
حضور عبدالکریمی در برنامه های تلویزیونی «شیوه» و «برمودا» با استقبال گسترده ای همراه بود. در این برنامه ها او به نقد وضعیت فرهنگی، بحران معنا و نقش رسانه در تضعیف تفکر پرداخت. در برنامه «برمودا»، او با صراحت از ضرورت بازاندیشی در گفتمان رسمی سخن گفت و تأکید کرد که جامعه ایران بیش از هر چیز به گفت وگو و تفکر نیاز دارد. سخنان او گاه با واکنش های تند مجریان و مهمانان دیگر همراه می شد که همین امر باعث محبوبیت و جنجال بیشتر این برنامه ها شد.
نقدها و واکنش ها به سخنان بیژن عبدالکریمی درباره زنان آبادانی چه بود؟
بسیاری از فعالان اجتماعی و فرهنگی سخنان عبدالکریمی را نوعی بی دقتی زبانی دانستند که می توانست از سوی مردم آبادان توهین آمیز تلقی شود. در مقابل، گروهی از دانشگاهیان از او دفاع کردند و گفتند هدفش تحلیل تاریخی بوده است. در نهایت، او با انتشار ویدیو و گفت وگوهای رسمی از مردم آبادان پوزش خواست. جزئیات این ماجرا در گزارش بیوگرافی بیژن عبدالکریمی استاد دانشگاه و حواشی توهین به زنان آبادانی آمده است.
دیدگاه بیژن عبدالکریمی درباره قاسم سلیمانی و مقاومت منطقه ای چیست؟
عبدالکریمی در مصاحبه ای تأکید کرده است که کسانی که سردار سلیمانی را تروریست می نامند، از عقلانیت سیاسی بی بهره اند. او قاسم سلیمانی را شخصیتی دانست که نقش مهمی در حفظ امنیت و دفاع از منطقه داشت. در عین حال، عبدالکریمی بر این باور است که نقد منصفانه عملکردها نباید به نفی ارزش های دفاعی کشور منجر شود. این موضع او باعث شد در میان اقشار مختلف سیاسی، هم ستایش و هم انتقادهایی مطرح شود.
رابطه فکری بیژن عبدالکریمی با علی شریعتی و احمد فردید چگونه است؟
عبدالکریمی خود را ادامه دهنده سنت فکری علی شریعتی و احمد فردید می داند، اما با رویکردی انتقادی. او معتقد است شریعتی تلاش کرد میان دین و آزادی پیوندی برقرار کند و فردید نیز به بحران غرب زدگی توجه داشت، اما هر دو در سطحی گرفتار ایدئولوژی شدند. عبدالکریمی می کوشد با نگاهی فلسفی تر، از این میراث عبور کرده و تفکری اصیل تر و جهانی تر برای ایران معاصر پیشنهاد دهد.
بیژن عبدالکریمی در شبکه های اجتماعی مثل اینستاگرام و تلگرام چه فعالیتی دارد؟
او از شبکه های اجتماعی برای انتشار بخش هایی از سخنرانی ها و مصاحبه هایش استفاده می کند. صفحه های غیررسمی متعددی در اینستاگرام، تلگرام و آپارات به بازنشر سخنان او اختصاص یافته اند. با این حال، عبدالکریمی بارها گفته که علاقه ای به فعالیت مستقیم در فضای مجازی ندارد و تمرکز اصلی اش بر تدریس و نگارش است. برخی از پادکست ها و ویدیوهای او در پلتفرم هایی چون آپارات و یوتیوب نیز بازتاب گسترده ای یافته اند.
نگاه بیژن عبدالکریمی به آینده فلسفه در ایران چیست؟
عبدالکریمی آینده فلسفه در ایران را وابسته به رهایی از تفکر ایدئولوژیک می داند. او معتقد است دانشگاه های کشور باید از تکرار آموزه های کلیشه ای فاصله بگیرند و به پرورش تفکر وجودی و پرسش گر بپردازند. از دید او، فلسفه در ایران تنها زمانی زنده خواهد شد که بتواند با زندگی روزمره مردم و مسائل تاریخی و فرهنگی جامعه پیوند بخورد.
نتیجه گیری
بیژن عبدالکریمی چهره ای شناخته شده در حیطه فلسفه و اندیشه در ایران است که فعالیت های علمی و انتقادی زیادی در حوزه دانشگاه و فرهنگ داشته است؛ با این حال، برخی اظهارنظرهای او، به ویژه جمله جنجالی درباره زنان آبادانی، واکنش های شدید اجتماعی و نقدهای جدی را به دنبال داشت.
در نهایت می توان گفت او نمونه ای از اندیشمندان ایرانی است که مرز باریکی بین تفکر انتقادی و مسئولیت اجتماعی را طی می کند، و ماجراهای اخیر او یادآور اهمیت رعایت این مرز در سخنرانی های عمومی است.
بیژن بی شرف اگر ادعای سوادش می شود با من به گفتگو بنشیند و از توهینی که به زنان ابادان کرده دفاع کند. او نه اینکه خودش ناموس ندارد به خیالش جامعه همینگونه است. من یک ابادانی هستم مادر من هم مادر یک شهید است او به مادر من و مادر هزاران شهید گفته فاحشه. باید تعزیر شود.