دستگیری یک زوج دانشمند چینی به دلیل قاچاق سلاح بیولوژیکی به آمریکا
در اقدامی مهم توسط مقامات فدرال ایالات متحده، دو دانشمند چینی به نام های یون کینگ جیان (Yunqing Jian) و زون یونگ لیو (Zunyong Liu) به دلیل تلاش برای قاچاق یک عامل بیولوژیکی خطرناک به آمریکا دستگیر شدند. این پرونده که شوکی به محافل تحقیقاتی وارد کرده، نگرانی هایی جدی در خصوص احتمال استفاده از عوامل بیولوژیکی در اقدامات خرابکارانه به وجود آورده است.
آنچه در پرونده آمده است
بر اساس شکایتی که در دادگاه منطقه ای میشیگان شرقی ثبت شده، این دو فرد به اتهام توطئه برای ارتکاب جرم علیه ایالات متحده، قاچاق کالا، ارائه اظهارات دروغین و جعل ویزا مورد پیگرد قرار گرفته اند. محموله ای که در چمدان زون یونگ لیو پنهان شده بود، شامل قارچی به نام Fusarium graminearum بود؛ قارچی که طبق اطلاعات اعلام شده توسط FBI، یک پتانسیل قوی برای سلاح بیولوژیکی کشاورزی دارد.
«Fusarium graminearum» می تواند به محصولات مهمی مانند گندم، ذرت، برنج و جو حمله کرده و باعث میلیاردها دلار خسارت اقتصادی شود.
ویژگی های مرگبار قارچ قاچاق شده
- تولید سمومی که موجب استفراغ، آسیب کبدی و نواقص تولیدمثلی در انسان و دام می شود.
- پتانسیل استفاده به عنوان سلاح بیولوژیک در حوزه کشاورزی.
- تهدید امنیتی بزرگ با امکان خرابکاری در زنجیره تأمین غذا.
نقشه قاچاق چگونه اجرا شد؟
براساس اسناد دادگاه، لیو که به عنوان پژوهشگر در دانشگاه ژجیانگ چین فعالیت می کرد، در تیرماه ۲۰۲۴ با ویزای توریستی به آمریکا سفر کرد. او نمونه های بیولوژیکی قارچ را درون دستمال کاغذی در کوله پشتی خود پنهان کرده بود. در زمان بازرسی در فرودگاه دیترویت، ابتدا منکر آگاهی از محتویات کوله اش شد اما نهایتاً اعتراف کرد که عمدی این مواد را پنهان کرده و قصد داشته نمونه هایی از قارچ را در آزمایشگاه دانشگاه میشیگان، جایی که جیان (دوست دخترش) مشغول به کار بود، مطالعه کند.
جیان، ارتباط با حکومت چین و سوابق تحقیقاتی
جیان، دکترای زیست شناسی و پژوهشگر پست دکترال در آزمایشگاه تعامل مولکولی گیاه و میکروب در دانشگاه میشیگان است. گزارش FBI نشان می دهد که جیان در طول دوران کاری خود در دو دانشگاه آمریکایی، از طریق دولت چین برای تحقیقات درباره Fusarium graminearum حمایت مالی دریافت کرده است.
همچنین در تلفن جیان سندی یافت شده که در آن علاوه بر توضیح فعالیت های پژوهشی، تعهدنامه وفاداری به حزب کمونیست چین (CCP) نیز امضا شده بود؛ موضوعی که نگرانی ها در مورد نفوذ تحقیقات دولتی چین در محافل علمی بین المللی را افزایش داده است.
دولت آمریکا چه واکنشی نشان داده است؟
وزارت دادگستری آمریکا با انتشار بیانیه ای اعلام کرد که اولویت اصلی آن، حفظ امنیت مردم ایالات متحده و مقابله با عوامل خارجی مخرب است. پام باندی، دادستان کل، در این بیانیه تأکید کرد: «دولت چین به طور شبانه روزی تلاش دارد تا با نفوذ محققان خود در نهادهای علمی آمریکا، اهداف مخرب خود در زمینه های حساس را پیش ببرد.»
تشدید نظارت بر دانشجویان و پژوهشگران چینی
این پرونده در شرایطی اتفاق افتاده که دولت آمریکا در حال بررسی لغو ویزاهای صادر شده برای دانشجویان چینی است، به ویژه آن دسته که در حوزه های حساس فعالیت دارند یا ارتباطاتی با حزب کمونیست چین دارند. موارد دیگری نیز گزارش شده است؛ از جمله اتهام علیه یکی از پژوهشگران دانشگاه هاروارد به دلیل قاچاق جنین قورباغه.
ایفای نقش دانشگاه ها و نگرانی های امنیتی
دانشگاه میشیگان در واکنش به این موضوع، اعلام کرد هیچ نوع حمایتی از سوی دولت چین در پروژه های مرتبط دریافت نکرده و هرگونه اقدام برای تضعیف امنیت ملی و نقض رسالت علمی دانشگاه را محکوم می کند.
با توجه به حجم اختیارات رو به رشد دولت چین در برنامه های تبادل علمی و سیاست های بین المللی، ادار ه هایی مانند FBI و وزارت امنیت داخلی آمریکا هشدار داده اند که زیرساخت های علمی، غذایی و بهداشتی آمریکا در معرض خطراتی جدی هستند.
جمع بندی و نتیجه گیری
بازداشت این زوج دانشمند چینی نمونه ای است از تهدیدات بیولوژیکی نوظهور در عصر علم و سیاست. با اینکه هنوز مشخص نیست که نیت آن ها دقیقاً چه بوده، اما طبق گفته کارشناسان امنیت ملی، حتی یک اشتباه جزئی در نگهداری این نوع پاتوژن ها می تواند فاجعه ای زیست محیطی و انسانی رقم بزند.
حفظ نظارت دقیق، ایجاد قوانین مؤثرتر برای تعاملات بین المللی و افزایش آگاهی جامعه علمی از استفاده سوء از دانش در حوزه های حساس مانند زیست فناوری، برای جلوگیری از تکرار چنین رویدادهایی ضروری است.
نظرات کاربران