تأثیر بحران اقتصادی بر سینمای ایران
سینمای ایران در سال های اخیر با موج بزرگی از بحران اقتصادی دست و پنجه نرم می کند؛ بحرانی که نه تنها میزان تولید فیلم را کاهش داده، بلکه کیفیت و حتی تنوع ژانرها را هم به شدت تحت تأثیر قرار داده است. دیگر دخل و خرج در این صنعت همخوانی ندارد و همین چالش ها مسیر را برای سینماگران ایرانی سخت تر از همیشه کرده است.
افزایش هزینه های تولید و کاهش بازگشت سرمایه
گزارش ها نشان می دهد که هزینه ساخت فیلم از حدود ۶میلیون تومان در دهه ۶۰ به بیش از ۵۰میلیارد تومان در سال های اخیر رسیده است، در حالی که قیمت بلیت سینما تنها ۱۱۰هزار تومان (تقریباً معادل ۱ دلار) باقی مانده و این موضوع بازگشت سرمایه را تقریباً ناممکن کرده است. چنین وضعیتی حتی تنوع ژانرهای سینمایی را نیز تهدید می کند.
چالش های سرمایه گذاری و هشدار تهیه کنندگان
تهیه کنندگان و مسئولان سینمایی در نشست “هزینه ها و شیوه های تامین سرمایه فیلمسازی” تاکید داشتند که تورم ۳۰ تا ۵۰درصدی نه فقط سینما، بلکه همه حوزه های زندگی مردم را متأثر ساخته است. منوچهر محمدی (تهیه کننده باسابقه) می گوید: «ساخت فیلم امروز با کمتر از ۴۰ تا ۵۰میلیارد تومان امکان پذیر نیست». او معتقد است که حتی اگر بلیت سینما افزایش یابد، باز هم سینما در انتهای سبد خرید خانواده قرار دارد.
مقایسه با فوتبال؛ شکاف حمایتی و بودجه ای
جالب است بدانید دستمزد سینماگران و بودجه های سینمایی در مقایسه با تیم ها و بازیکنان فوتبال اصلاً قابل قیاس نیست. دولت هزینه های میلیاردی برای فوتبال صرف می کند، اما سهم سینما به شدت ناچیز است و حتی گاهی با کمترین هزینه، فضاسازی منفی برای این حوزه ایجاد می شود.
قیمت بلیت سینما؛ مقایسه با کشورهای دیگر
قیمت بلیت سینما در ایران حدود ۱۱۰هزار تومان، معادل تنها ۱ دلار است؛ این رقم در مقایسه با کشورهای همسایه (میانگین ۵ دلار) یا اروپا و آمریکا (۱۰ دلار) بسیار پایین است. برخی راهکارها مانند اکران آنلاین و نمایش خانگی تاحدودی به بازگشت سرمایه کمک می کنند اما اثر محدودی دارند.
موانع داخلی و خارجی؛ تحریم ها و مشکلات پخش
یکی دیگر از چالش ها، تحریم های داخلی و بین المللی سینما است. از حدود ۱۰۰ فیلم تولیدی در سال، صداوسیما فقط ۳ یا ۴ فیلم را پخش می کند و تبلیغات نیز تقریباً مهجور مانده است. در خارج از کشور هم بسیاری از آثار، صرفاً به خاطر مجوز ساخت، نقد یا تحریم می شوند.
پیچیدگی برآورد هزینه و ضرورت شایسته سالاری در حمایت
حامد جعفری، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، بیان کرده تولید فیلم ها از ۲ تا ۸۰ میلیارد تومان بودجه می خواهد و حتی پیشنهاد ساخت فیلم ۳۰۰میلیارد تومانی هم داشته اند که از توان بنیاد خارج است. او تاکید می کند که توزیع عادلانه حمایت یعنی انتخاب طرح هایی که بیشترین اثرگذاری را دارند، نه تقسیم مساوی منابع.
تأثیر پلتفرم ها و افزایش هزینه بازیگران
پلتفرم های نمایش خانگی دستمزد بازیگران را به هم زده اند تا جایی که ۴۰درصد هزینه یک فیلم صرف بازیگران می شود. دولت نیز باید برای ساماندهی این آشفتگی وارد کارزار شود.
نقش سینمای دولتی؛ تضمین تنوع ژانر و تداوم فرهنگ
اگر سینمای دولتی نباشد، تنوع ژانر محدود و تولید آثاری همچون سینمای جنگ تقریباً محو می شود. سینمای خصوصی گرچه انرژی بالایی دارد، اما به واسطه بحران های اقتصادی عمدتاً به سمت کمدی و آثار پرفروش سوق پیدا می کند، نه ژانرهای متفاوت و فرهنگی.
جمع بندی: آینده سینمای ایران، نیازمند حمایت و تحول
مشکل همخوانی نداشتن دخل و خرج، تحریم های مختلف، افزایش هزینه ها، محدودیت پخش و ضعف حمایت، همه و همه سینمای ایران را در شرایط شکننده قرار داده است. امروز بیش از هر زمان دیگر این صنعت به حمایت مدیریت شده، تخصیص صحیح بودجه و نگاه حرفه ای دولت و بخش خصوصی نیازمند است تا بتواند جایگاه خود را حفظ کند و به آینده امیدوار باشد.
نظرات کاربران