کارتل نسل جدید خالیسکو با نام رسمی Jalisco New Generation Cartel و عنوان اسپانیایی Cártel de Jalisco Nueva Generación یکی از قدرتمندترین سازمان های جرایم سازمان یافته در مکزیک است. این گروه که با مخفف CJNG شناخته می شود، طی دهه ۲۰۱۰ به سرعت از یک شبکه منطقه ای به ساختاری ملی و فراملی تبدیل شد.
مرکز اصلی فعالیت این کارتل در ایالت خالیسکو و شهر گوادالاخارا قرار دارد، اما دامنه نفوذ آن تقریباً تمام ۳۲ ایالت مکزیک را در بر گرفته است. سرعت رشد، ساختار منسجم و استفاده از تاکتیک های نظامی، CJNG را به رقیبی جدی برای کارتل سینالوآ تبدیل کرد.
تاریخچه شکل گیری CJNG و نقش نمسیو اوسگورا سروانتس (ال منچو)
برای درک قدرت امروز CJNG باید به ریشه های آن در اواخر دهه ۲۰۰۰ بازگشت؛ زمانی که فروپاشی کارتل های قدیمی تر، خلأ قدرت قابل توجهی ایجاد کرد.
انشعاب از کارتل میلنیو
CJNG حدود سال های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱ از بقایای کارتل میلنیو شکل گرفت؛ گروهی که پیش تر با کارتل سینالوآ همکاری داشت. پس از بازداشت و کشته شدن برخی رهبران کلیدی، شبکه های محلی به شاخه های مستقل تقسیم شدند و هسته اولیه CJNG را تشکیل دادند.
ال منچو؛ چهره محوری کارتل
رهبر اصلی این سازمان، نمسیو اوسگورا سروانتس معروف به ال منچو، به سرعت توانست ساختاری متمرکز ایجاد کند. او سال ها در فهرست تحت تعقیب ترین افراد دولت مکزیک و ایالات متحده قرار داشت و برای دستگیری اش جایزه ای چند میلیون دلاری تعیین شده بود.
در فوریه ۲۰۲۶ گزارش هایی از کشته شدن او منتشر شد؛ رخدادی که می تواند معادلات قدرت درون کارتل را تغییر دهد و احتمال درگیری های داخلی را افزایش دهد.
ساختار سازمانی و مدل عملیاتی CJNG
برخلاف بسیاری از کارتل های سنتی، CJNG از ساختاری نیمه نظامی و نسبتاً سلسله مراتبی استفاده می کند که امکان واکنش سریع و کنترل منطقه ای را فراهم می کند.
مدل فرماندهی و سیستم فرانچایز
در رأس هرم، رهبر و حلقه مرکزی تصمیم گیری قرار دارند و زیرمجموعه ها در قالب فرماندهان منطقه ای فعالیت می کنند. این کارتل از مدل «فرانچایز» نیز بهره می برد؛ یعنی گروه های محلی در ازای پرداخت سهم، تحت برند CJNG فعالیت می کنند.
تاکتیک های نظامی و نمایش قدرت
CJNG به استفاده از سلاح های سنگین، نارنجک انداز، خودروهای زرهی دست ساز و حتی پهپادهای انفجاری شهرت دارد. حمله سال ۲۰۱۵ به نیروهای امنیتی در خالیسکو که منجر به کشته شدن چندین مأمور شد، نمونه ای از این سطح درگیری مستقیم با دولت است.
فعالیت های اقتصادی و منابع درآمدی
اصلی ترین منبع درآمد CJNG قاچاق مواد مخدر است، اما دامنه فعالیت های آن بسیار گسترده تر از یک شبکه سنتی توزیع مواد است.
قاچاق فنتانیل، مت آمفتامین و کوکائین
این کارتل نقش پررنگی در انتقال فنتانیل و مت آمفتامین به ایالات متحده دارد؛ موادی که در سال های اخیر در بحران مواد افیونی آمریکا نقش کلیدی داشته اند. علاوه بر آن، مسیرهای کوکائین از آمریکای جنوبی به آمریکای شمالی و اروپا نیز بخشی از شبکه توزیع CJNG است.
سایر فعالیت های غیرقانونی
منابع درآمدی دیگر شامل:
- قاچاق سوخت (Huachicol)
- اخاذی و آدم ربایی
- پول شویی از طریق شرکت های پوششی
- کلاهبرداری های مالی و گردشگری
تنوع این منابع باعث شده CJNG در برابر ضربات مقطعی مالی مقاوم تر از برخی رقبا عمل کند.
درگیری ها و قتل عام های مرتبط با CJNG
گسترش سریع CJNG با موجی از خشونت های گسترده همراه بود که برخی از آن ها در سطح ملی و بین المللی بازتاب یافت.
رخدادهای وراکروز و گوادالاخارا
قتل عام های سال های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ در ایالت وراکروز و همچنین رهاسازی ده ها جسد در گوادالاخارا، بخشی از جنگ قدرت میان CJNG، لوس زتاس و سایر کارتل ها بود. این اقدامات اغلب با پیام های تهدیدآمیز عمومی همراه می شد.
درگیری با شوالیه های معبد و کارتل های محلی
CJNG در ایالت میچوآکان وارد درگیری مستقیم با کارتل شوالیه های معبد شد و حتی در برخی مناطق با گروه های شبه نظامی محلی موسوم به «اتودفنسا» همکاری کرد تا رقبای مشترک را تضعیف کند.
واکنش دولت مکزیک و ایالات متحده
افزایش نفوذ CJNG باعث شد دولت های مکزیک و آمریکا اقدامات امنیتی و قضایی گسترده ای علیه این سازمان انجام دهند.
تحریم ها و عملیات های آمریکا
وزارت خزانه داری ایالات متحده دارایی های مرتبط با CJNG را مسدود کرد و اداره مبارزه با مواد مخدر (DEA) در عملیات های گسترده ای صدها نفر از عوامل وابسته به این شبکه را بازداشت کرد. برخی اعضای ارشد نیز به حبس های طولانی مدت محکوم شدند.
عملیات های نظامی در مکزیک
در قالب عملیات هایی مانند «Veracruz Seguro»، ارتش و پلیس فدرال مکزیک تلاش کردند کنترل مناطق درگیر را بازپس گیرند. بازداشت اعضای کلیدی و مسدودسازی هزاران حساب بانکی بخشی از این اقدامات بوده است.
آینده CJNG پس از تحولات اخیر
مرگ یا تضعیف رهبری مرکزی می تواند دو سناریو ایجاد کند: یا کارتل دچار انشعاب و جنگ داخلی می شود، یا ساختار شبکه ای آن اجازه ادامه فعالیت بدون رهبر واحد را می دهد.
تحلیل گران امنیتی معتقدند به دلیل تنوع منابع درآمد و گستردگی جغرافیایی، CJNG حتی در صورت از دست دادن رهبر اصلی نیز ظرفیت بقا دارد؛ اما احتمال افزایش خشونت های منطقه ای در کوتاه مدت وجود دارد.
جمع بندی نهایی
کارتل نسل جدید خالیسکو (CJNG) طی کمتر از دو دهه به یکی از اثرگذارترین بازیگران جرایم سازمان یافته در نیمکره غربی تبدیل شده است. ساختار نظامی گونه، شبکه توزیع بین المللی و درگیری های خونین با رقبا و دولت، این کارتل را به یکی از مهم ترین موضوعات امنیتی مکزیک و ایالات متحده بدل کرده است.
با توجه به تحولات اخیر، آینده CJNG همچنان نامطمئن است، اما تأثیر آن بر معادلات امنیتی منطقه ای و بازار جهانی مواد مخدر انکارناپذیر خواهد بود.
نظرات کاربران