دادگاه پرویز ثابتی رئیس سابق ساواک امروز در آمریکا برگزار شد
پرویز ثابتی، یکی از چهره های جنجالی و نام آشنا در تاریخ معاصر ایران و رئیس سابق ساواک، امروز در برابر قضات یک دادگاه فدرال در ایالت فلوریدای آمریکا حاضر شد. این دادگاه در پی شکایت سه ایرانی که مدعی اند در دوران پهلوی به دستور مستقیم او تحت شکنجه قرار گرفته اند، تشکیل شده است. موضوع این پرونده، که پس از چهار دهه به جریان افتاده، حساسیت و بازتاب گسترده ای در جوامع ایرانی داخل و خارج کشور به همراه داشته است.
ماجرای شکایت سه ایرانی از پرویز ثابتی
سه شاکی این پرونده که همگی بیش از ۷۰ سال سن دارند و در آن زمان از مخالفان سیاسی حکومت شاه محسوب می شدند، در مردادماه شکایت خود را علیه پرویز ثابتی در دادگاه فدرال آمریکا ثبت کردند. آنها مدعی اند در دوره ریاست او بر اداره سوم ساواک، تحت شکنجه های سنگین و غیرانسانی قرار گرفته اند؛ از جمله آویزان کردن از سقف با مچ های بسته، بستن وزنه به اندام های جنسی، شلاق و ضرب و شتم وحشیانه. به گفته شاکیان، این اعمال با دستور مستقیم ثابتی و برای گرفتن اعترافات اجباری انجام می شده است.
واکنش پرویز ثابتی به اتهامات
پس از طرح این شکایت، پرویز ثابتی سریعاً اتهامات وارده را رد کرده و درخواست مختومه شدن پرونده را ارائه کرد. با این حال، مراجع قضایی آمریکا با این درخواست مخالفت کردند و اعلام داشتند که شاکیان مدارک و شواهد معتبری را ارائه داده اند که می تواند مبنای ادامه رسیدگی قضایی باشد.
مطالبه غرامت ۲۲۵ میلیون دلاری
شاکیان در این پرونده خواستار دریافت غرامت ۲۲۵ میلیون دلاری بابت شکنجه ها و آسیب های روحی و جسمی وارد شده هستند. در اسناد شکایت، ثابتی به عنوان معمار نهادینه سازی شکنجه در سیستم امنیتی ایران معرفی شده است. با توجه به سن بالای شاکیان و حساسیت پرونده، رسیدگی به آن در دادگاه فدرال با اولویت بالا در جریان است.
پنهان ماندن هویت شاکیان
به دلیل نگرانی های امنیتی و برای جلوگیری از تهدید یا آسیب احتمالی، نام سه شاکی پرونده به طور رسمی منتشر نشده است. آن ها در پرونده با اسامی مستعار جان یک، جان دو و جان سه شناخته می شوند.
سوابق و جایگاه پرویز ثابتی در ساواک
پرویز ثابتی از سال ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ ریاست اداره سوم ساواک، مهم ترین بخش این سازمان امنیتی، را بر عهده داشت. اداره سوم مسئولیت امنیت داخلی کشور را به دوش داشت و از جمله مأموریت های آن مقابله با مخالفان، کنترل جریان های سیاسی و سرکوب اعتراضات بود. ثابتی در سال ۱۳۵۷ با وقوع انقلاب اسلامی، ابتدا به لندن و سپس به آمریکا مهاجرت کرد.
زندگی مخفیانه در آمریکا
پس از انقلاب، ثابتی به مدت بیش از ۴۰ سال زندگی مخفیانه ای را در آمریکا سپری کرد. تا سال ۱۴۰۱ هیچ تصویر یا گزارش عمومی از او منتشر نشد، تا اینکه حضورش در یکی از تجمعات مخالفان جمهوری اسلامی در آمریکا باعث جلب توجه رسانه ها شد. در همان سال، یک مستند تلویزیونی در شبکه من وتو نیز به بررسی زندگی و کارنامه او پرداخت.
مخالفت دادگاه با بستن پرونده
دادگاه فدرال فلوریدا در پاسخ ۱۷ صفحه ای خود (۲۱ مرداد ۱۴۰۴) استدلال وکلای ثابتی مبنی بر مشمول مرور زمان بودن پرونده را رد کرد. قاضی پرونده تأکید کرده که شاکیان «مدارک معتبر» ارائه داده اند و اتهامات معاونت و مشارکت در شکنجه، قابلیت بررسی حقوقی را دارند. این تصمیم، مسیر ادامه رسیدگی و احتمال شهادت زنده قربانیان را باز کرده است.
اتهامات تاریخی علیه پرویز ثابتی
در طول دوران کاری ثابتی، او به مشارکت در سرکوب نویسندگان و فعالان سیاسی متهم بوده است. بر اساس گفته های خودش در کتاب «در دامگه حادثه»، او بارها از مقامات بالادستی و حتی شاه خواسته بود که علیه نویسندگانی مانند صمد بهرنگی و فعالان سیاسی برخورد شدیدتری صورت گیرد. وی حتی لیستی ۱۵۰۰ نفره از فعالان سیاسی، مذهبی و فرهنگی را برای بازداشت به شاه ارائه کرده بود که در نهایت با بازداشت ۳۰۰ نفر موافقت شد.
ابعاد سیاسی و اجتماعی پرونده
پرونده پرویز ثابتی یادآور یکی از تاریک ترین فصول تاریخ معاصر ایران در زمینه حقوق بشر است. فعالان حقوق بشری معتقدند که رسیدگی به این شکایات می تواند نقطه عطفی در پیگیری عدالت برای قربانیان شکنجه های سیستماتیک در دوران پهلوی باشد. این دادگاه همچنین فرصتی است برای بازخوانی نقش ساواک و مقامات ارشد آن در سرکوب سیاسی و محدودیت آزادی های مدنی.
آینده رسیدگی به پرونده
با توجه به پیچیدگی بین المللی این پرونده و جایگاه حقوقی پرویز ثابتی به عنوان یک مقام سابق حکومتی، پیش بینی می شود روند رسیدگی ماه ها ادامه یابد. اگر دادگاه به نفع شاکیان رأی دهد، نه تنها ثابتی مجبور به پرداخت غرامت سنگین خواهد شد، بلکه این حکم می تواند پیام روشنی به سایر ناقضان حقوق بشر در سراسر جهان ارسال کند که گذر زمان مانعی برای اجرای عدالت نخواهد بود.
نظرات کاربران