ون های گشت ارشاد دوباره برگشت؟ توضحات سخنگوی دولت

آیا ون های گشت ارشاد به خیابان ها بازگشته اند؟ واکنش سخنگوی دولت

طی روزهای اخیر، با مشاهده مجدد خودروهای ون متعلق به نیروی انتظامی در برخی میادین و خیابان های پرتردد شهرهای بزرگ، شایعات و نگرانی هایی در فضای مجازی و میان شهروندان در مورد بازگشت گشت ارشاد با شیوه و شمایل سابق آن شکل گرفت. این موضوع که با حوادث سال های گذشته و حساسیت بالای جامعه نسبت به مقوله حجاب و عفاف گره خورده است، به سرعت به یکی از داغ ترین بحث های روز تبدیل شد. بسیاری از کاربران این سوال را مطرح کردند که آیا دولت و پلیس قصد دارند تجربیات گذشته را تکرار کنند؟ این گمانه زنی ها سرانجام سخنگوی دولت را به واکنش واداشت تا به این ابهامات پاسخ دهد.

این واکنش در حالی صورت گرفت که جامعه همچنان خاطرات تلخ برخوردهای پیشین و پیامدهای اجتماعی آن را در ذهن دارد. از همین رو، هرگونه اقدامی در این زمینه با حساسیت و دقت ویژه ای از سوی افکار عمومی رصد می شود. توضیحات رسمی دولت در این باره می تواند تا حد زیادی مسیر آینده این سیاست و نحوه مواجهه با آن را روشن سازد.

موضع رسمی دولت: «آزموده را آزمودن خطاست»

در پاسخ به سوالات خبرنگاران، خانم فاطمه مهاجرانی، سخنگوی هیئت دولت، به طور ضمنی تأیید کرد که شیوه های قبلی گشت ارشاد دیگر کارساز نیست و دولت به دنبال تکرار آن تجربیات نیست. او با تأکید بر نیاز کشور به انسجام داخلی، بیان کرد که راه حل مسائل فرهنگی و اجتماعی از جنس اقدامات تنش زا و تقابلی نیست. این موضع گیری نشان می دهد که بدنه دولت، دست کم در سطح اعلامی، به دنبال راهکارهای متفاوتی برای مدیریت این حوزه است.

گلایه های فرهنگی و رد شیوه های تقابلی

سخنگوی دولت در بخشی از صحبت های خود به نگرانی ها و دلخوری های برخی فعالان فرهنگی و بخش مذهبی جامعه اشاره کرد. او از پدیده ای که آن را «بدن نمایی» نامید، به عنوان موضوعی غیرقابل قبول در یک جامعه اسلامی یاد کرد. با این حال، بلافاصله تأکید کرد: «یقیناً راهش را از جنس معمول نمی دانیم، راهش این نیست که تجربه را دوباره تجربه کنیم، آزموده را آزمودن خطاست.» این جمله کلیدی به نظر می رسد مهم ترین پیام دولت در قبال این موضوع باشد و نشان می دهد که قرار نیست ون های گشت ارشاد به همان شکل سابق برای بازداشت و انتقال افراد به مراکز پلیس فعالیت کنند.

استمداد از رسانه ها برای یافتن راه حل متعادل

نکته جالب توجه در اظهارات مهاجرانی، درخواست کمک او از خبرنگاران و رسانه ها برای یافتن یک راه میانه بود. او گفت: «کمک کنید و بگویید ما چه کنیم که به یک جامعه متعادل برسیم. به هر حال بخشی از مردم ما هم افراد مذهبی هستند، باید چه کنیم که از هر دو طرف به آزادی های فردی احترام بگذاریم.» این بخش از سخنان او نشان می دهد که دولت در تلاش است تا راهکاری پیدا کند که هم دغدغه های بخش مذهبی جامعه را پاسخ دهد و هم از ایجاد تنش های جدید و نقض حریم شخصی افراد جلوگیری کند.

بی اطلاعی سخنگوی دولت و ابهام در مورد آینده

با وجود تمام این توضیحات، بخش پایانی صحبت های سخنگوی دولت، ابهامات را بیشتر کرد. خانم مهاجرانی در پاسخ به سوالی مستقیم درباره حضور دوباره این گشت ها، صراحتاً اعلام کرد: «از حضور دوباره این گشت ها اطلاعی نداشتم، اگر موضوعی باشد از وزیر کشور پیگیری خواهم کرد.» این اظهار بی اطلاعی می تواند چندین معنا داشته باشد:

• ناهماهنگی در دولت: ممکن است این اقدام توسط فرماندهی انتظامی کل کشور (فراجا) و بدون هماهنگی کامل با هیئت دولت صورت گرفته باشد.
• طرح آزمایشی و محدود: شاید این حضور به صورت محدود و آزمایشی برای سنجش واکنش جامعه بوده و هنوز به یک سیاست رسمی و سراسری تبدیل نشده است.
• تفکیک وظایف: این احتمال وجود دارد که وظیفه این ون ها از «ارشاد و بازداشت» به «تذکر» یا صرفاً «حضور پیشگیرانه» تغییر کرده باشد و جزئیات آن هنوز به طور کامل به اطلاع کابینه نرسیده است.

در هر صورت، واکنش سخنگوی دولت نشان می دهد که بازگشت به شیوه قهری و تقابلی گشت ارشاد، دست کم در سیاست اعلامی دولت جایی ندارد. با این حال، مشاهدات میدانی و ابهام در مورد نقش دقیق این خودروها، جامعه را در وضعیت انتظار و نگرانی نگه داشته است. باید منتظر ماند و دید که آیا پیگیری های وزیر کشور و توضیحات آتی فرماندهی انتظامی، این ابهامات را برطرف خواهد کرد یا شاهد فصل جدیدی از چالش ها در حوزه سیاست های اجتماعی و فرهنگی خواهیم بود.