اینترنت طبقاتی شد! زنگ خطر برای کاربران اینترنت درمورد تبعیض دیجیتالی + فلیم

اینترنت طبقاتی شد! زنگ خطر برای کاربران اینترنت و تبعیض دیجیتالی

اینترنت طبقاتی به مرحله ای جدید از اجرا نزدیک شده است و بسیاری از کاربران نگران اند که در آینده ای نزدیک، اینترنت آزاد و بدون محدودیت فقط برای گروه های خاص فراهم باشد؛ اما سایر اقشار جامعه، به ویژه دانش آموزان، کودکان و گروه های حساس، با محدودیت های شدید روبرو شوند.

اینترنت طبقاتی چیست؟

اینترنت طبقاتی به معنای وجود دسترسی غیر یکسان به اینترنت بر اساس شغل، سن یا جایگاه اجتماعی است. برای مثال، برخی گروه ها مانند دانشجویان، خبرنگاران و کسب وکارها به طور کامل به اینترنت بین المللی دسترسی خواهند داشت، ولی برای دانش آموزان، کودکان و دیگر گروه های حساس، اینترنت محدود و اصطلاحاً «بومی» خواهد شد.

• دسترسی کامل برای مشاغل حساس و گروه های خاص
• محدودیت اینترنت برای کودکان، نوجوانان و عموم مردم
• عدم نیاز به فیلتـرشکن برای برخی کاربران خاص

دلایل اجرای اینترنت طبقاتی

گزارش ها و خبرها بیانگر این است که دولت و برخی نهادهای مرتبط، اینترنت طبقاتی را راهکاری برای جلوگیری از نفوذ هکرها و کنترل فضای دیجیتال می دانند. همچنین هدف از این طرح، حفاظت از گروه های آسیب پذیر و کاهش دسترسی به محتوای مضر برای کودکان و نوجوانان عنوان شده است.

البته بسیاری از کارشناسان و فعالان دیجیتال معتقدند که محدودسازی اینترنت می تواند به تبعیض دیجیتالی و حتی عقب ماندگی فناوری کشور منجر شود.

تفاوت اینترنت طبقاتی با طرح صیانت

برخلاف طرح صیانت که هدف اصلی آن فیلتر کردن و انسداد کلی پلتفرم ها بود، اینترنت طبقاتی به گونه ای طراحی شده که برخی کاربران همچنان بتوانند بدون ابزارهای تغییر IP و فیلترشکن به اینترنت بین المللی متصل شوند. اما برای عموم مردم، محدودیت و فیلترینگ همچنان پابرجا می ماند.

مزایا و معایب اینترنت طبقاتی

از نگاه مسئولان، بزرگ ترین مزیت اینترنت طبقاتی، جلوگیری از دسترسی کودکان و نوجوانان به محتوای آسیب زا و حمایت از امنیت سایبری کشور است.

• کاهش دسترسی گروه های حساس به سایت های خارجی
• افزایش سطح کنترل محتوای آنلاین

اما از نگاه کسب وکارهای مجازی، فعالان استارتاپی و جامعه دیجیتال، این سیاست می تواند به معنای تبعیض، فرار سرمایه، افزایش فیلترینگ و شـکاف دیجیتالی باشد؛ مشکلی که بسیاری از کشورهای منطقه ندارند و همین موضوع باعث عقب ماندگی رقابتی ایران در حوزه اقتصاد دیجیتال شده است.

تأثیر اینترنت طبقاتی بر کسب و کارها و اقتصاد دیجیتال

با وجود گذشت هفته ها از آتش بس اخیر، همچنان قطعی ها و اختلالات اینترنت، فشار زیادی بر کسب وکارهای مجازی وارد کرده است. اینترنت بی کیفیت، عدم دسترسی آزاد و استفاده اجباری از ابزارهای فیلترشکن دردسرهای زیادی ایجاد کرده است. بسیاری از فعالان اقتصادی از این وضعیت به عنوان بحران بزرگ اقتصاد دیجیتال یاد می کنند.

طبق گفته معاونان وزارت ارتباطات، فیلترینگ یک سیاست شکست خورده است و بیش از ۸۰ درصد مردم برای دور زدن محدودیت ها از فیلترشکن استفاده می کنند که این خود باعث آسیب پذیری بیشتر زیرساخت ها شده است.

آیا اینترنت طبقاتی واقعا اجرا می شود؟

در حالی که مقامات وزارت ارتباطات بر حمایت از اینترنت آزاد تأکید دارند، اما خبرها از آغاز گام های عملی اینترنت طبقاتی با تخصیص دسترسی های ویژه به برخی کسب وکارها و کاربران خاص حکایت دارد. این موضوع واکنش های منفی زیادی در پی داشته و فعالان اکوسیستم استارتاپی با امضای کارزارها، مخالفت خود را اعلام کرده اند.

با این حال، دولت همچنان بر اجرای آزمایشی این طرح و بررسی نتایج آن تأکید دارد، و آینده اینترنت ایران به تصمیم گیری نهایی نهادهای عالی فضای مجازی وابسته است.

خطر تبعیض دیجیتالی و افزایش شکاف اجتماعی

اجرای اینترنت طبقاتی می تواند زنگ خطر بزرگی برای شکل گیری تبعیض دیجیتالی و افزایش شکاف طبقاتی در جامعه ایران باشد. در شرایطی که آموزش، تجارت، حتی امور روزمره، به اینترنت گره خورده، محدود کردن افراد به دلیل شغل یا سن، عملاً به حذف بخش بزرگی از جامعه از تحولات دیجیتال منتهی می شود.

جمع بندی: سرنوشت اینترنت ایران به کدام سو می رود؟

اینترنت طبقاتی اگر اجرا شود، می تواند دسترسی میلیون ها نفر را به فضای باز و فرصت های جهانی محدود کند و جامعه را با اشکال جدیدی از تبعیض دیجیتال روبرو سازد. آینده اینترنت کشور همچنان مبهم است و نیاز به تصمیم گیری آگاهانه، شفاف و به دور از تبعیض دارد.