چریوت ژای، نویسنده و تحلیل گر اندیشکده ی چینی «The China Academy»، به موضوع سرنگونی جنگنده ی F-۳۵ اسرائیل توسط پدافند جمهوری اسلامی ایران پرداخ است. او معتقد است که در صورت صحت ادعای ایران مبنی بر سرنگونی این جنگنده های پیشرفته، احتمالا از تاکتیک چینی دهه ۱۹۵۰ استفاده شده است که منجر به سرنگونی هواپیماهای شناسایی U-۲ آمریکا شده بود.
جزئیات عملیات و تاکتیک ایران
بر اساس گزارش ها، در ابتدای عملیات، اسرائیل با استفاده از جنگنده های F-۳۵، رادارهای پدافند هوایی ایران را هدف قرار داد و تصور می کرد که آن ها را کاملاً غیرفعال کرده است. اما در واقعیت، بسیاری از سیستم های رادار توسط ایران به صورت عمدی برای فریب دشمن ایجاد شده بودند تا اسرائیل را به حس امنیت کاذب بکشانند.
چند روز بعد، زمانی که اسرائیلی ها احساس اطمینان خاطر کردند، سیستم های رادار ایرانی به طور ناگهانی فعال شده و جنگنده های F-۳۵ را غافلگیر کردند.
آیا F-۳۵ واقعاً غیرقابل کشف است؟
با وجود قابلیت های پنهان کاری (stealth)، جنگنده هایی مانند F-۳۵ برای رادار کاملاً نامرئی نیستند. شناسایی آن ها بسیار دشوار است، اما غیرممکن نیست. اگر این نوع جنگنده به اندازه کافی به رادار نزدیک شود یا از باندهای راداری چندگانه استفاده شود، شانس شناسایی و قفل شدن روی آن وجود دارد.
نمونه ای از سرنگونی F-۱۱۷ توسط یوگسلاوی
در جریان بمباران ناتو بر فراز یوگسلاوی، سیستم های راداری یوگسلاوی برای جلوگیری از شناسایی توسط موشک های ضد تشعشع آمریکایی، عمدتاً سکوت کردند. به جای آن، از ناظران بصری برای ردیابی هواپیماهای ناتو استفاده شد. با شناسایی الگوهای پروازی، تیپ موشکی پدافند هوایی ۲۵۰ کمین خود را آغاز کرد. در ۲۷ مارس ۱۹۹۹، هنگامی که یک هواپیمای آمریکایی به ارتفاع ۵ مایلی رسید، رادار فعال شد و روی هدف قفل کرد. در عرض ۱۷ ثانیه، اولین جنگنده پنهان کار جهان، F-۱۱۷، سرنگون شد.
تفاوت قابلیت های پنهان کاری F-۳۵
مانند سایر جنگنده های پنهان کار، قابلیت های مخفی کاری F-۳۵ بسته به زاویه دید رادار متفاوت است. این جنگنده ها از جلو پنهان تر هستند، اما از طرفین و عقب، سطح مقطع راداری (RCS) بزرگ تری دارند. بنابراین، اگر ایران منتظر بماند تا جنگنده F-۳۵ از بالای سر آن عبور کند و سپس رادار خود را از طرفین یا عقب فعال کند، شانس موفقیت به طور قابل توجهی افزایش می یابد.
تاکتیک کمین چینی در سال ۱۹۶۲
این تاکتیک کمین گونه، اولین بار توسط ارتش چین در سال ۱۹۶۲ به کار گرفته شد. در آن زمان، ایالات متحده به تایوان با هواپیماهای شناسایی U-۲ که در ارتفاعات بالا پرواز می کردند و اغلب به حریم هوایی چین نفوذ می کردند، کمک می کرد. اگرچه چین موشک های زمین به هوا داشت، اما U-۲ ها مجهز به گیرنده های هشدار رادار (RWR) بودند که می توانستند نوع رادار ردیاب را تشخیص دهند و با فعال شدن رادار موشکی چین، فرار می کردند.
اپراتورهای رادار چین با ردیابی U-۲ ها با فرکانس های مختلف و فعال کردن ناگهانی رادار هدایت موشک هنگام نزدیک شدن U-۲ ها، توانستند در عرض هشت ثانیه به هدف شلیک کنند و فرصت واکنش را از خلبانان بگیرند. در ۹ سپتامبر ۱۹۶۲، چین با موفقیت یک U-۲ را با این روش سرنگون کرد و بعدها این تاکتیک را برای سرنگونی سه هواپیمای دیگر نیز تکرار کرد.
ادعای ایران و حکمت نظامی چین
ایران ادعا کرده است که چهار جنگنده F-۳۵ را سرنگون کرده است. این واقعه نشان می دهد که کسانی که برای زورگویی به دیگران به سلاح های پیشرفته تکیه می کنند، نباید انتظار داشته باشند که بدون آسیب از دست آن ها رهایی یابند.
همانطور که مائو تسه تونگ، بنیان گذار جمهوری خلق چین، گفته است: “سلاح ها عامل مهمی در جنگ هستند، اما عامل تعیین کننده نیستند؛ این افراد هستند، نه چیزها، که تعیین کننده هستند.” حکمت نظامی چین بر این اصل تأکید دارد که هدف جنگ باید پایان دادن به آن و آوردن صلح باشد. در غیر این صورت، هر کشوری، هرچقدر هم بزرگ باشد، با جنگ افروزی محکوم به شکست است.
نظرات کاربران