درخواست بی سابقه سرکنسول اسرائیل از چین
در تحولی کم سابقه، سرکنسول اسرائیل در شانگهای از دولت چین خواست با استفاده از نفوذ اقتصادی و سیاسی خود بر ایران، فعالیت های نظامی و هسته ای جمهوری اسلامی را محدود کند. این درخواست که به شکل علنی در نشست خبری و توسط رسانه های بین المللی مانند بلومبرگ بازتاب یافت، گویای نگرانی عمیق تل آویو نسبت به نقش روزافزون ایران در منطقه و وابستگی اقتصاد این کشور به بازارها و سرمایه گذاری های چین است.
نقش کلیدی چین در اقتصاد ایران
طبق گزارش ها، چین تقریباً ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران را خریداری می کند؛ این رقم نزدیک به ۱.۷ میلیون بشکه نفت در روز است که صادرات نفت ایران عملاً بدون حضور چین امکان پذیر نخواهد بود. به گفته سرکنسول اسرائیل، «اگر چین نفت ایران را نمی خرید، اقتصاد ایران فرو می پاشید.»
در سال ۲۰۲۱ نیز توافقنامه مشارکت راهبردی ایران و چین امضا شد که به موجب آن چین متعهد شد طی ۲۵ سال، ۴۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری احتمالی در ایران انجام دهد؛ توافقی که همکاری های اقتصادی دو کشور را در سطحی بی سابقه قرار داده است.
انتظارات اسرائیل از پکن؛ فشار دیپلماتیک و اقتصادی
سرکنسول اسرائیل با اشاره به موقعیت ویژه پکن عنوان کرد: «چین تنها کشوری است که قادر است ایران را تحت فشار قرار دهد.» او بر این باور است که چین به واسطه سرمایه گذاری ها و تعاملات اقتصادی، ابزارها و نفوذ سیاسی لازم برای تغییر رفتار منطقه ای و برنامه های هسته ای ایران را در اختیار دارد.
وی گفت: «چین می تواند در تغییر فعالیت های مخرب ایران در منطقه نقش داشته باشد. آن ها کارهای زیادی می توانند انجام دهند و باید از قدرت اقتصادی و سیاسی شان استفاده کنند.»
چالش های تأثیرگذاری چین بر سیاست های نظامی و هسته ای ایران
با وجود این انتظارات، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که چین عملاً تمایل چندانی به مداخله مستقیم در امور ایران ندارد. به گزارش بلومبرگ، شواهد اندکی وجود دارد که پکن بتواند تأثیر معناداری بر تصمیمات راهبردی تهران بگذارد. ایران در سال های اخیر با تعمیق روابط با چین و روسیه، همواره روی استقلال تصمیمات کلان خود پافشاری کرده و با هر گونه فشار یا مداخله خارجی مخالفت ورزیده است.
همچنین، رئیس جمهور چین، شی جینپینگ ترجیح می دهد تمرکز خود را بر توسعه همکاری های اقتصادی با ایران قرار دهد و نقش میانجی در تنش های منطقه ای یا رقابت های امنیتی ایفا نکند.
واکنش اسرائیل؛ حفظ گفت وگو علی رغم اختلافات
سرکنسول اسرائیل درباره روابط دو کشور افزود: «علیرغم اختلافات سیاسی، همچنان گفت وگوهای خوبی با چین داریم.» او تأکید کرد کاهش منافع اقتصادی یا تیرگی روابط دیپلماتیک با چین در دستور کار تل آویو نیست و دو کشور به همکاری اقتصادی در سطوحی مشخص ادامه می دهند.
او همچنین اشاره کرد که میانجی گری در روابط ایران و اسرائیل مسئولیتی پیچیده، پرهزینه و دشوار است و بعید می داند که چین علاقه ای به ایفای چنین نقشی داشته باشد.
جمع بندی؛ آینده تعامل سه جانبه ایران، اسرائیل و چین
در شرایطی که جنگ منطقه ای و رقابت های هسته ای در خاورمیانه تشدید یافته، درخواست اسرائیل از چین برای مهار قدرت ایران بیانگر ابعاد نوین ژئوپلیتیکی و نقش ویژه چین در معادلات منطقه ای است. با این حال، بنابر داده های اقتصادی و مواضع رسمی، تغییر رویکرد چین نسبت به ایران در آینده ای نزدیک دور از انتظار است و پکن همچنان تمرکز خود را بر منافع اقتصادی و همکاری های راهبردی با تهران حفظ خواهد کرد.
نظرات کاربران