لزوم توجه به درست نویسی؛ زبان فارسی در معرض تهدید جعل لغت
زبان فارسی به عنوان یکی از مهم ترین سرمایه های فرهنگی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفظ اصالت و مراقبت در برابر خطرات است. یکی از این تهدیدات، جعل لغت و مخدوش شدن معنای واژه ها بر اثر بی توجهی به رسم خط و نبودن ضوابط معقول در نگارش است. این موضوع توسط دانشمند برجسته، جعفر شعار نیز به وضوح هشدار داده شده است.
بی توجهی به رسم خط و عواقب آن
جعفر شعار بارها تأکید می کند که بی توجهی به رسم خط نه تنها کار را بر نویسنده و خواننده دشوار می کند، بلکه می تواند زمینه ساز جعل واژه های جدید و حتی تحریفات زبانی شود؛ روندی که آسیب جدی به زبان فارسی وارد می کند.
نمونه عینی جعل لغت؛ واژه «دمان»
شعار در مقاله معروفش «اصلاح املای فارسی را از کجا شروع کنیم» یک نمونه واقعی از جعل لغوی را بیان می کند: واژه «دمان» که در برخی فرهنگ ها به معنی وقت و زمان آمده، در اصل ترکیبی از «هر دم آن» بوده است و به دلیل نادرستی در نگارش و بی دقتی کاتبان به واژه ای جدید و جعلی تبدیل شده است. این مثال به خوبی نشان می دهد که بی توجهی به اصول نگارش چگونه می تواند معنای اصلی واژگان را دگرگون کند.
اهمیت ضوابط معقول نگارشی در حفظ زبان
جعفر شعار باور داشت که وضع مقررات منطقی و ساده سازی رسم خط می تواند تاثیر شگرفی بر تسهیل ارتباطات و فهم درست متن داشته باشد. او در آثار خود همواره تاکید کرده که اگر الفاظ و کتابت ساده تر و واضح تر شود، هم نویسنده و هم خواننده راحت تر و بی واسطه تر به مفهوم نزدیک می شوند.
معرفی اجمالی جعفر شعار؛ نگهبان زبان و ادبیات فارسی
جعفر شعار (۱۳۰۴-۱۳۸۰)، قرآن پژوه، پژوهشگر ادبی، مصحح و مترجم، عمر خود را صرف پژوهش، آموزش و اصلاح زبان فارسی کرد. همکاری او با لغت نامه دهخدا و دانشگاه های بزرگ و انتشار بیش از ۵۰ عنوان کتاب، وی را به یکی از مرجع های مهم دستورزبان و املای فارسی بدل کرد.
آثار شاخص و نقش در فرهنگ سازی
از جمله آثار مهم او می توان به «فرهنگ واژه اخلاق در قرآن»، «پژوهشی در دستور زبان فارسی»، «فرهنگ املایی»، «شیوه خط معیار»، و تصحیح و ترجمه آثار بزرگان ادب ایران اشاره کرد. میراث ماندگار او، تأکید بر پاسداشت رسم خط معیار و مبارزه با جعل لغات جعلی در زبان فارسی است.
جمع بندی؛ مسئولیت اجتماعی برای پاسداشت زبان فارسی
پایداری زبان فارسی وابسته به توجه به اصول نگارش، رعایت رسم خط معیار و آگاهی بخشی در برابر تهدیدات نوظهور است. همان گونه که جعفر شعار هشدار داده، اگر در نگارش و زبان فارسی دقت نکنیم، جعل لغت و انحراف از اصالت کلمات بعید نیست و این یعنی زبان فارسی در خطر است.
نظرات کاربران