با افزایش تنش های سوریه، جولانی از ترس اسرائیل به ترکیه فرار کرد

فرار ناگهانی جولانی؛ علت چه بود؟

موج جدید تنش های امنیتی و نظامی در سوریه، به ویژه حملات و تهدیدات مکرر اسرائیل، باعث شد تا ابومحمد جولانی، سرکرده جنجالی جبهه النصره (شاخه القاعده در سوریه)، با همکاری و حمایت سازمان اطلاعات ترکیه به سرعت دمشق را ترک کند. ابتدا به ادلب و سپس به خاک ترکیه منتقل شد. این انتقال، که به طور غیررسمی و کاملاً مخفیانه انجام شد، پیامدهای پیچیده ای برای آینده معادلات سوریه دارد.

پشت صحنه فرار؛ معامله یا حذف تدریجی؟

هنوز پشت پرده این تحولات روشن نیست. آیا ماجرا صرفاً یک جابه جایی تاکتیکی بود یا توافقی پنهان بین بازیگران بزرگ منطقه صورت گرفته است؟ قول برخی منابع میدانی در سوریه این است که پیش از فرار، جولانی چند تن از نزدیکانش را با اختیارات ویژه به عنوان جانشین در دمشق منصوب کرده است. تاخیر در انتشار پیام ویدیویی اخیر جولانی نیز بی ارتباط با تلاش او برای خروج مخفی از دمشق نبوده است.

سایه حمایت غرب؛ چرا جولانی سوخت؟

جولانی که سال ها به عنوان رهبر گروهک های افراطی و مهره کلیدی منافع آمریکا و اسرائیل در سوریه مطرح بود، اخیراً با چالش های جدی داخلی روبرو شده است. آمریکا و رژیم صهیونیستی، پس از مدت ها حمایت، اکنون یا دست از حمایت مستقیم برداشته اند یا با کارت او بازی جدیدی را آغاز کرده اند. برخی تحلیلگران معتقدند اگر واقعاً او را رها کرده باشند، نشانه ای از تمام شدن تاریخ مصرف جولانی برای غرب است.

آشفتگی در اردوگاه جبهه النصره

طی ماه های اخیر، بحران های داخلی، جدایی های گسترده و نافرمانی فراگیر در درون گروه جولانی رخ داده است. سیاست های پرنوسان رهبر، رفتارهای عقیدتی متناقض و تلاقی منافع منطقه ای، گروهک تروریستی النصره را با شکست های تاکتیکی و اخلاقی مواجه کرده است. دیگر مانورهای تبلیغاتی و غرب گرایانه برای لاپوشانی ضعف های ساختاری آن کارساز نیست.

پناهگاه جولانی در دمشق؛ اکنون خالی

کاخ محل اقامت جولانی در دمشق، که سال ها مقر تصمیم سازی های او بود، امروز خالی شده و سرنوشت آینده او در هاله ای از ابهام قرار دارد. آیا بازگشت جولانی ممکن است؟ یا اینکه این گریز، مقدمه حذف تدریجی او از صحنه سیاست ورزی نیابتی در سوریه است؟ هیچ پاسخ قطعی وجود ندارد اما احتمالاً در آینده نزدیک شواهد بیشتری آشکار می شود.

تقسیم نفوذ و اهداف منطقه ای؛ اسرائیل، ترکیه و نقشه جدید سوریه

طبق گزارش های متعدد، مذاکراتی پشت پرده میان اسرائیل و ترکیه درباره تقسیم مناطق نفوذ در سوریه جریان دارد. اسرائیل به دنبال سیطره بر جنوب دمشق است و ترکیه هم چشم طمع به حلب و ادلب دارد. قرار است سهم جولانی هم کنترل بر دمشق و مناطق باقی مانده باشد. اگرچه این الگو ظاهراً شبیه تئوری توطئه است، اما سابقه توسعه طلبی و جاه طلبی نتانیاهو و اردوغان را نباید دست کم گرفت.

درگیری ها در سویدا و تهدید تازه نیروهای دروزی

بعد از غارت سویدا توسط عناصر وابسته به جولانی، منابع محلی پایان نبردها را اعلام کردند. با این حال، وضعیت ناپایدار و بحرانی در منطقه باقی مانده است. ده ها نفر از نیروهای مسلح دروزی در جبل الشیخ که به تازگی اشغال شده، گرد آمده اند و تهدید کرده اند در صورت ادامه بحران، وارد جنگ خواهند شد.

جمع بندی؛ آینده مبهم و سناریوی حذف مهره ها

فرار جولانی به ترکیه، به وضوح نشانه ای از آغاز تحولات بزرگ تر در سوریه است. این اتفاق می تواند یا نشانه معامله ای بزرگ و پشت پرده باشد یا نشانه ای از پایان کار مهره ای که دیگر مورد وثوق بازیگردان های اصلی نیست. هر کدام که باشد، امنیت و سیاست سوریه وارد مرحله ای تازه و پیچیده تر شده که پیامدهای آن به زودی روشن خواهد شد.