شهرستان مرودشت در شمال استان فارس واقع شده و مرکز آن شهر مرودشت است. این شهرستان با وسعتی بالغ بر ۴۶۴۹ کیلومتر مربع، حدود ۸٫۳٪ مساحت کل استان را شامل می شود و از شمال به شهرستان های خرمبید و اقلید، از غرب به سپیدان، از جنوب به شیراز و از شرق به ارسنجان و بوانات محدود می شود. مرکز این شهرستان در عرض جغرافیایی ۲۹°۵۲′ و طول جغرافیایی ۵۲°۴۸′ و در ارتفاع ۱۵۹۵ متری از سطح دریا قرار دارد.
این منطقه ترکیبی از دشت های مسطح و ارتفاعات کوهستانی است. شمال شهرستان مرودشت با کوه های مرتفعی چون کوه سیاه، کوه سیدمحمد، کوه سارون و کوه پالنگری مشخص می شود و بخش های جنوبی آن شامل دشت های حاصلخیز و جلگه ای است که برای کشاورزی بسیار مناسب هستند. مهم ترین رودخانه های شهرستان نیز رودخانه کر و رودخانه سیوند هستند که نقش بسزایی در تأمین آب کشاورزی و شهری دارند.
جمعیت و فرهنگ مردم مرودشت
طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان مرودشت حدود ۳۲۳٬۴۳۴ نفر بوده و شهر مرودشت به تنهایی ۱۴۸٬۸۵۸ نفر جمعیت دارد. جمعیت این منطقه عمدتاً از قوم فارس تشکیل شده و لرها و باصری ها در بخش های شمالی و جنوبی کامفیروز ساکن هستند. زبان مردم فارسی با لهجه مرودشتی است که شباهت زیادی به لهجه شیرازی دارد.
مرودشت با توجه به موقعیت جغرافیایی خود، از دیرباز محل تعامل بین ایل ها و جوامع یکجانشین بوده و حضور ایل باصری و سایر طوایف باعث شده تا فرهنگ و سنت های محلی در این منطقه غنی و متنوع باشد.
تاریخچه و پیشینه مرودشت
مرودشت یکی از قدیمی ترین مناطق ایران با پیشینه ای کهن است که آثار باستانی آن تا هزاره پنجم پیش از میلاد برمی گردد. ویرانه های شهر باستانی استخر، مجموعه کاخ های تخت جمشید، و آثار موجود در نقش رستم و نقش رجب، گواهی بر قدمت و اهمیت تاریخی این منطقه هستند.
تخت جمشید، که در فاصله حدود ۵ کیلومتری شرق مرودشت قرار دارد، پایتخت تشریفاتی امپراتوری هخامنشیان بوده و شاهکار مهندسی و معماری باستانی ایران به شمار می آید. نقش رستم نیز آرامگاه چهار پادشاه هخامنشی و مجموعه ای از نقش برجسته های دوران ساسانی و عیلامی را در خود جای داده است. شهر قدیمی استخر و پل های تاریخی مانند پل خان و پل بند امیر، دیگر جلوه های ارزشمند تاریخی شهرستان هستند.
جاذبه های تاریخی مرودشت
مرودشت مجموعه ای بی نظیر از آثار تاریخی دارد که گردشگران داخلی و خارجی را به خود جذب می کند. از مهم ترین این آثار می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تخت جمشید: مرکز آیینی و تشریفاتی هخامنشیان با کاخ های متعدد و سنگ نبشته های با ارزش.
- نقش رستم: آرامگاه چهار پادشاه هخامنشی و نقش برجسته های ساسانی و عیلامی.
- نقش رجب: محل نقش برجسته ها و کتیبه های تاریخی دوره ساسانی.
- شهر باستانی استخر: شهری با چهار دروازه و سازه های سنگی متعلق به دوران هخامنشی و پس از آن.
- پل خان و پل بند امیر: شاهکارهای معماری دوره صفوی و آل بویه.
- قلعه ها و برج های باستانی: از جمله قلعه استخر و برج زندان سلیمان.
- تل باکون و معدن های سنگ تخت جمشید: محل استخراج سنگ های مورد استفاده در ساخت کاخ ها.
جاذبه های طبیعی و گردشگری مرودشت
مرودشت علاوه بر آثار تاریخی، دارای طبیعتی غنی و منحصر به فرد است. بخش های کوهستانی شمال شهرستان با پوشش گیاهی متنوع و مناطق دشت زار و رودخانه ای جنوب و جنوب شرقی، فضایی مناسب برای طبیعت گردی ایجاد کرده اند. از مناطق طبیعی و تفریحی مهم می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- بهشت گمشده: منطقه ای سرسبز و خوش آب و هوا در بخش کامفیروز، مناسب برای کوهنوردی و گردشگری طبیعت.
- آبشار دشتک ابرج: آبشاری دوطبقه و چشم نواز با ظرفیت گردشگری بالا.
- سد درودزن: یکی از قدیمی ترین سدهای خاکی خاورمیانه که آب آشامیدنی و کشاورزی مرودشت را تأمین می کند.
- کوه ها و ارتفاعات: کوه مهر یا چمگان، کوه قلعه، کوه بید سندل و سایر ارتفاعات دارای مناظر طبیعی و آثار باستانی فراوان.
- رودخانه کر: مهم ترین رودخانه شهرستان که از مناطق شمالی می گذرد و مناظر طبیعی و تفریحی متنوعی ایجاد کرده است.
اقتصاد و کشاورزی شهرستان مرودشت
اقتصاد مرودشت بر پایه کشاورزی، صنعت و گردشگری استوار است. این شهرستان به دلیل خاک حاصلخیز و دسترسی به منابع آب مناسب، تولیدات کشاورزی گسترده ای دارد. گندم و جو، برنج، چغندر قند، پنبه، ذرت، یونجه و سیب زمینی از مهم ترین محصولات هستند. بخش رامجرد بیشترین تولید گندم استان فارس را به خود اختصاص داده و شهرهای فاروق و سیدان به دلیل باغ های انار و دیگر میوه ها، از قطب های اقتصادی مهم منطقه به شمار می آیند.
صنایع نیز در مرودشت حضور دارند که پتروشیمی شیراز در فاصله ۴ کیلومتری شهرستان نمونه ای از آن است. هرچند این صنعت باعث رونق اقتصادی شده، اما اثرات زیست محیطی قابل توجهی نیز داشته است.
نظرات کاربران