نقدینگی یکی از مهم ترین شاخص های اقتصادی هر کشور است که مجموع پول و شبه پول را شامل می شود. این عدد نمایانگر میزان منابع مالی در دسترس مردم، بانک ها و بنگاه های اقتصادی است و تغییرات آن می تواند پیامدهای جدی روی تورم، رشد اقتصادی و حتی جهش نرخ ارز داشته باشد.
آخرین آمار بانک مرکزی از حجم نقدینگی کشور
طبق گزارش جدید بانک مرکزی ایران، در پایان اسفند ۱۴۰۳، حجم نقدینگی در کشور به رقم ۱۰ هزار و ۱۶۵ هزار میلیارد تومان رسید؛ رقمی بی سابقه که نسبت به پایان سال ۱۴۰۲ معادل ۲۹.۱ درصد رشد را نشان می دهد. همچنین، نرخ رشد دوازده ماهه نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۳ به ۲۹.۱ درصد رسیده است؛ در حالی که در پایان سال ۱۴۰۲ این عدد ۲۴.۳ درصد بود.
ترکیب نقدینگی؛ پول و شبه پول
نقدینگی به دو بخش اصلی پول و شبه پول تقسیم می شود. بر اساس آمار بانک مرکزی:
- پول: ۲۶۳۱ همت (هزار میلیارد تومان)
- شبه پول: ۷۵۳۴.۲ همت (هزار میلیارد تومان)
به این ترتیب، سهم پول حدود ۲۴ درصد و شبه پول ۷۶ درصد از کل نقدینگی کشور را تشکیل داده اند.
اسکناس و مسکوکات در دست مردم چقدر است؟
اطلاعات جالب تر زمانی روشن تر می شود که بررسی کنیم چه میزان از نقدینگی به صورت اسکناس در اختیار مردم قرار دارد. طبق داده های رسمی:
- در پایان سال ۱۴۰۳ تنها ۱.۸ درصد از کل نقدینگی کشور به صورت اسکناس و مسکوکات در دست مردم بوده است.
- حجم این اسکناس ها به ۱۷۹ همت (هزار میلیارد تومان) می رسد.
- مابقی نقدینگی عمدتاً به صورت سپرده های بانکی و سایر اشکال پولی نگهداری می شود.
به طور دقیق تر:
- در سال ۱۴۰۱: ۱۲۲.۶ همت
- در سال ۱۴۰۲: ۱۴۶.۸ همت
- در سال ۱۴۰۳: ۱۷۹.۱ همت (افزایش چشمگیر ۲۲ درصدی نسبت به سال قبل)
سپرده های دیداری؛ نقش اصلی در نقدینگی
بخش مهم دیگری از پول در دست مردم مربوط به سپرده های دیداری یا همان موجودی حساب های جاری در بانک هاست. در پایان سال گذشته، این سپرده ها به ۲۴۵۲ همت رسیده و سهم بزرگی از نقدینگی را دارند.
جمع بندی: پول نقد در دست مردم کمتر از آن چیزی است که تصور می شود!
با وجود حجم عظیم نقدینگی، تنها ۱.۸ درصد آن به صورت اسکناس واقعی در اختیار مردم است و مابقی در قالب سپرده های بانکی و ابزارهای پولی دیگر نگهداری می شود. این موضوع نشان می دهد که بخش اصلی پول مردم صرفاً به صورت عددی در حساب ها نگهداری می شود و حتی میلیاردها تومان نقدینگی، الزاماً معادل اسکناس قابل لمس در جامعه نیست.
رشد بالای نقدینگی همواره یکی از دغدغه های اقتصادی کشور بوده؛ چرا که با افزایش آن، ریسک تورم و مشکلات اقتصادی دیگر افزایش می یابد. بنابراین توجه به ترکیب، روند رشد و مدیریت درست نقدینگی بیش از گذشته اهمیت یافته است.
نظرات کاربران