گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان صادر می شود؟ چشم انتظار مصوبه مجلس
صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان در ایران سال هاست که به یکی از موضوعات داغ اجتماعی تبدیل شده است. با توجه به استفاده روزافزون زنان از وسایل نقلیه مخصوصاً موتورهای برقی و سبک، نبود دسترسی قانونی به گواهینامه، این روند را با چالش های جدی مواجه کرده است. در این مقاله، آخرین اخبار از وضعیت قانونی گواهینامه موتور بانوان و علل عدم صدور آن را بررسی می کنیم.
قانون درباره گواهینامه موتور برای بانوان چه می گوید؟
با استناد به تبصره ماده ۲۰ قانون رسیدگی به مجازات رانندگی، صدور گواهینامه موتورسیکلت صرفاً برای مردان در نظر گرفته شده است. همین استفاده از واژه «مردان» باعث شده پلیس راهور از صدور گواهینامه برای بانوان امتناع ورزد.
سرهنگ آرش امیری، رئیس مرکز صدور گواهینامه پلیس راهور، در خرداد ۱۴۰۴ اعلام کرد: «تا این لحظه اختیار قانونی برای صدور گواهینامه موتور برای خانم ها به پلیس واگذار نشده است». وی تاکید کرد که داشتن گواهینامه برای راندن هر وسیله نقلیه موتوری، اعم از بنزینی یا برقی، لازم و ضروری است.
آیا موتورسواری زنان ممنوع است؟
شایان ذکر است که موتورسواری زنان به صورت قانونی جرم انگاری نشده است. به بیان دیگر، قانونی وجود ندارد که تصریح کند بانوان نباید موتورسواری کنند. اما مشکل اینجاست که بدون داشتن گواهینامه امکان رانندگی قانونی وجود ندارد، و چون گواهینامه موتور برای زنان صادر نمی شود، در نتیجه امکان استفاده رسمی وجود ندارد.
پیامدهای حقوقی موتورسواری بدون گواهینامه برای بانوان
در صورت توقیف توسط پلیس راهور، زنان موتورسوار با مجازات مشابه مردان بدون گواهینامه روبرو می شوند که شامل موارد زیر است:
- توقیف موتورسیکلت
- معرفی به مراجع قضایی
- حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی
- مسئولیت کامل در صورت بروز تصادف یا خسارت جانی
تجربه های زنان موتورسوار
با افزایش تعداد زنان موتورسوار مخصوصاً در شهرهای بزرگ، صدای آن ها نیز بلندتر شده است. در گفت وگوهایی که برخی رسانه ها با زنان داشتند، این بانوان از تبعیض، آزار اجتماعی و ترس از پلیس گفتند. با این وجود، بسیاری از آن ها اظهار داشتند که بازخوردهای مثبتی هم دریافت کرده اند.
بهار، یکی از زنان موتورسوار اصفهانی: «با وجود رعایت حجاب و احتیاط در رانندگی، هنوز نمی دونم چرا از یک علاقه ساده مثل موتورسواری محروم شدیم»
رها از تهران: «تشویق مردم و حتی برخی مأموران را تجربه کردم اما همیشه از پلیس راهور فراری ام. چون گواهینامه ای ندارم، اضطراب همراهم است.»
نقش مجلس در صدور گواهینامه موتور برای بانوان
پلیس راهور بارها اعلام کرده که مستند به قانون موجود نمی تواند اقدامی انجام دهد و تنها راه حل قانونی شدن گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان، تصویب مصوبه ای رسمی در مجلس شورای اسلامی است. با اینکه این موضوع بارها در رسانه ها و فضای اجتماعی مطرح شده اما تاکنون طرح یا قانون مشخصی از سوی قانون گذاران اعلام نشده است.
جامعه شناسان چه می گویند؟
نفیسه آزاد، جامعه شناس، این وضعیت را ناشی از ناجراتی قانون گذار در تغییر قانون مرتبط با زنان می داند. وی معتقد است که حضور روزافزون بانوان در فضای شهری و نیاز آنان به وسایل مقرون به صرفه برای جابه جایی، مثل موتور، باعث شده موتورسواری زنان به یک ضرورت تبدیل شود.
تعدد تناقضات قانونی؛ محدودیت بدون منطق
نکته جالب اینجاست که با وجود ممنوعیت صدور گواهینامه برای بانوان:
- زنان مجاز به شرکت در مسابقات موتورسواری داخلی و بین المللی هستند
- هیچ منعی در رانندگی خودرو یا دریافت گواهینامه های دیگر ندارند
- می توانند پشت موتور بنشینند ولی نه در جایگاه راکب
این تناقضات اجتماعی و قانونی، وضعیت را برای زنانی که موتورسواری را به عنوان ابزار حمل ونقل یا علاقه شخصی انتخاب کرده اند، پیچیده تر می کند.
آموزش موتورسواری برای زنان قانونی است؟
در حال حاضر آموزشگاه های متعددی دوره های آموزش موتورسواری برای بانوان برگزار می کنند و برای این آموزش ها، هیچ گونه ممنوعیت قانونی وجود ندارد. در واقع محدودیت از مرحله صدور گواهینامه شروع می شود و تا اصلاح قانون ادامه خواهد داشت.
جمع بندی: آیا امیدی به تغییر هست؟
با وجود اعتراض عمومی و افزایش سطح آگاهی زنان، موضوع گواهینامه موتورسیکلت بانوان همچنان در بلاتکلیفی قانونی باقی مانده است. صدور گواهینامه، نه تنها حق یک فرد برای بهره برداری از وسایل نقلیه است، بلکه تضمین کننده امنیت جانی و اجتماعی او نیز هست.
ضرورت تصویب مصوبه ای از سوی مجلس برای رفع این تناقض چشمگیر در قوانین مربوط به بانوان، بیش از هر زمان دیگری احساس می شود. آیا نمایندگان مجلس در اجلاسیه های آتی، گامی برای احقاق این حق نیمی از جمعیت کشور برخواهند داشت؟
به غیر از داشتن گواهینامه کلاً اسکوتر اسکیت موتور دوچرخه اسب و بسیاری از وسایل نقلیه دیگر مناسب بانوان نیست و ما به حد کافی توسعه نیافتهایم که نیازهای جامعه را رفع کنیم این نشانه کمبود جدی در جامعه است سهل انگاری شدید دولت را نشان میدهد در بحث تفریح قضیه جداست ما مشکلات جامعه را به شدت افزایش دادهایم و گویا به حد کافی چوب نخورده آیم این کار نیز به نظر سربندی برای ملت است تا مغزها را درگیر کند