به گفته ساترا، نماوا و فیلمنامه سووشون مجوز تولید نداشتند! دلیل فیلتر شدنش پیدا شد!
پس از پخش تنها قسمت اول سریال سووشون به کارگردانی نرگس آبیار، و تنها چند ساعت پس از انتشار، این اثر با توقیف رسمی مواجه شد و پلتفرم نماوا نیز مسدود گردید. بسیاری از کاربران فضای مجازی و رسانه ها درباره علت این اتفاق گمانی زنی کردند، اما سرانجام بیانیه رسمی ساترا منتشر شد و ابعاد پنهان ماجرا را روشن کرد.
ماجرای مجوز نداشتن سریال سووشون چیست؟
در بیانیه سازمان تنظیم مقررات رسانه های صوت و تصویر فراگیر (ساترا) آمده است که کلیات طرح سریال سووشون، که اقتباسی از رمان ضد استعماری سیمین دانشور بود، مورد تأیید قرار گرفته بود. اما فیلمنامه نهایی نتوانست مجوز تولید را اخذ کند و به همین دلیل این اثر فاقد مجوز قانونی تولید بود.
آثار نمایشی طبق قانون ملزم به دریافت سه نوع مجوز هستند: طرح اولیه، فیلمنامه، و تولید. عدم دریافت مجوز تولید، به معنای تخلف از چارچوب قانونی پخش محسوب می شود.
تلاش ساترا برای همکاری؛ اما بدون نتیجه
براساس بیانیه ساترا، این سازمان با هدف همکاری و تعامل با نماوا، با وجود عدم اخذ مجوز، اقدام به بازبینی نسخه های منتشر شده در شورای انتشار خود کرد. همچنین طی جلسات متعدد، نکات اصلاحی به تهیه کننده، کارگردان و مدیران نماوا اعلام شده است.
اما برخلاف توافقات صورت گرفته، نماوا اقدام به پخش نسخه ای کرد که به گفته ساترا، دارای تخلفات مشهود و متعدد بوده است.
دلیل اصلی توقیف: عدم رعایت اصلاحات و مجوز نداشتن فیلمنامه
یکی از نکات کلیدی بیانیه ساترا تاکید بر این بود که اشکالات متعددی در قسمت اول سریال وجود داشته، و حتی در ۵ قسمت بعدی که تحویل داده شد، تنها «حداقل اصلاحات» پیشنهاد داده شده بود. اما این اصلاحات انجام نشد و پخش سریال بدون مجوز معتبر و بدون اعمال اصلاحات قانونی صورت گرفت.
بر اساس اظهارات عباس سیاح طاهری، معاون کاربران ساترا، اسناد موجود ثابت می کند که مجموعه سووشون هرگز تاییدیه فیلمنامه و مجوز تولید را دریافت نکرده است.
بیانیه رسمی قوه قضائیه و تصمیم کم سابقه
برای اولین بار، قوه قضائیه مستقیماً دستور توقیف یک سریال و مسدودسازی پلتفرم پخش کننده را صادر کرد. در اطلاعیه ای که منتشر شد، عنوان شد که «به دلیل عدم دریافت مجوزهای قانونی»، سریال سووشون توقیف شد و چون نماوا بر تعهدات قانونی اش پایبند نبود، پلتفرم نیز مسدود گردید.
پاسخ نماوا و نرگس آبیار: آیا فقط ۶۲ ثانیه اختلاف وجود داشت؟
در واکنش به توقیف سریال و پلتفرم، نماوا اعلام کرد که سریال از ابتدا دارای مجوز بوده و اختلاف صرفاً به ۶۲ ثانیه از قسمت اول برمی گردد. نرگس آبیار نیز در بیانیه ای گفت که ممیزی این اثر باعث شده است روایت از «صداقت» دور شود و بخش هایی از حقیقت حذف شود.
با این حال، از میان موارد مطرح شده در بیانیه ساترا چنین برمی آید که ایرادات وارده فراتر از چند ثانیه ممیزی بوده و نسخه پخش شده بدون اِعمال اصلاحات حقوقی و قانونی، به نمایش درآمده است.
حمایت و مخالفت فضای مجازی
توقف سووشون نه تنها در رسانه های رسمی، بلکه در شبکه های اجتماعی نیز با بازتاب گسترده ای روبه رو شد. عده ای با رویکرد ساترا همراه شدند، اما برخی دیگر از نرگس آبیار و تولید ملی دفاع کرده و سریال را نماینده تاریخی ضد استعمار دانستند.
نظر جنجالی حسین دهباشی نیز در شبکه اجتماعی ایکس با واکنش زیاد مواجه شد، جایی که کنایه زد: «اون نهادی که حامی نماواست، می تونه خود ساترا رو هم توی گونی کنه!»
تناقض سخنان مسئولین؛ آیا پیشتر مجوزی ارائه شده بود؟
یکی از نکات بحث برانگیز این ماجرا تناقض گفتار مسئولان است. در مرداد ۱۴۰۱ رسانه ها اعلام کرده بودند که مجوز تولید برای سووشون صادر شده است؛ اما اکنون طبق گفته های اخیر معاون ساترا، هیچ مجوزی برای فیلمنامه یا تولید ارائه نشده بود.
این تناقض باعث شده برخی کاربران نسبت به شفافیت عملکرد ساترا انتقاد کنند.
سریالی اقتباسی از شاهکار سیمین دانشور
سریال سووشون به کارگردانی نرگس آبیار، اولین اقتباس نمایشی از رمان جاودانه سووشون اثر سیمین دانشور است که از مهم ترین آثار ضد استعماری ادبیات معاصر ایران به شمار می رود. بسیاری انتظار داشتند این اثر با وفاداری به متن کتاب، تصویر روشنی از استعمار و مقاومت ملی ایران ارائه دهد.
جمع بندی: اختلاف بر سر مجوز یا بازی های رسانه ای؟
اگرچه ساترا به صراحت از نبود مجوز تولید و تخلف در پخش سخن گفته، تیم تولید سووشون و نماوا تاکید دارند که همه مراحل قانونی طی شده و تنها «دقایقی کوتاه» از نسخه اولیه مورد بحث بوده است. این اتفاق بار دیگر مسئله شفافیت، چارچوب های قانونی و تعامل بین تنظیم گر و تولیدکننده را به چالش کشیده است.
در نهایت باید دید آیا این اختلاف با مذاکره حل خواهد شد یا اینکه سریال سووشون، قربانی تعارض قدیمی میان هنر و سیاست خواهد ماند.
نظرات کاربران