رواق دارالذکر یکی از بخش‌های تاریخی حرم مطهر رضوی است که در روزهای اخیر نام آن به دلیل انتخاب این مکان برای خاکسپاری رهبر انقلاب مورد توجه قرار گرفته است. این رواق که قدمتی بیش از یک قرن دارد، داستانی متفاوت از یک بنای معمولی در حرم امام رضا (ع) دارد و مسیر تاریخی جالبی را پشت سر گذاشته است.
رواق دارالذکر کجاست و دلیل انتخاب این مکان برای خاکسپاری رهبر انقلاب چیست؟
رواق دارالذکر در بخش جنوب شرقی حرم مطهر رضوی قرار دارد و یکی از رواق‌های نسبتا جدید این مجموعه به شمار می‌رود. این مکان با مساحتی حدود ۲۱۶ متر مربع، از شرق به اتاق‌های صحن آزادی و کفشداری، از شمال به دارالسرور، از غرب به دارالعزیز و از جنوب به دارالزهد متصل است.
تاریخچه این رواق به سال ۱۳۳۸ هجری قمری بازمی‌گردد؛ زمانی که علی نقی میرزا رکن الدوله، پسر فتحعلی شاه قاجار و والی وقت خراسان، قصد داشت در این بخش از حرم مطهر مدرسه‌ای بنا کند. با وجود آغاز این طرح، ساخت مدرسه هیچ گاه به سرانجام نرسید و این فضا در نهایت به یکی از رواق‌های حرم رضوی تبدیل شد.
رکن الدوله پس از توسعه بخش‌هایی از صحن آزادی، از حاج آقاجان، معمار حرم، خواست تا در قطعه زمینی متروکه در پشت بخش غربی صحن آزادی مدرسه‌ای احداث کند. با این حال، پس از تغییر مدیریت حرم مطهر، ادامه فعالیت این مدرسه با مشکلاتی روبه‌رو شد.
مسئولان وقت معتقد بودند که ساخت این مدرسه در زمینی که از سوی آستان قدس رضوی وقف شده بود، با ضوابط موجود هماهنگ نیست. به همین دلیل، فضای آموزشی آن دیگر مورد استفاده طلاب و معلمان قرار نگرفت و اتاق‌های آن برای امور خدماتی و نگهبانی خادمان استفاده شد.
در دوره تولیت میرزا سیف الدوله قاجار، بخشی از این بنا تغییر کاربری داد و کتابخانه آستان قدس رضوی نیز برای مدتی از ضلع جنوب شرقی ایوان نادری به این محل منتقل شد. قسمت‌هایی از ساختمان مدرسه سابق به عنوان مخزن کتابخانه مورد استفاده قرار گرفت.
رواق دارالذکر امروز یکی از فضاهای معنوی و آرام حرم مطهر رضوی محسوب میشود؛ مکانی که به دلیل نزدیکی به بخش‌های مهم حرم و جایگاه ویژه آن در مجموعه معماری آستان قدس رضوی، مورد توجه قرار گرفته است.
انتخاب این مکان برای خاکسپاری رهبر انقلاب نیز در چارچوب جایگاه معنوی و تاریخی آن در حرم مطهر رضوی انجام شده است. قرار گرفتن رواق دارالذکر در محدوده مرکزی حرم و ارتباط آن با فضای زیارتی، از جمله عواملی است که اهمیت این مکان را افزایش داده است.
رواق دارالذکر نمونه‌ای از بناهایی است که مسیر تاریخی متفاوتی را طی کرده‌اند؛ بنایی که ابتدا قرار بود مدرسه‌ای برای آموزش باشد، اما در گذر زمان به بخشی از فضای معنوی حرم امام رضا (ع) تبدیل شد و اکنون نام آن در میان بناهای مهم این مجموعه قرار گرفته است.
نظرات کاربران