سوالات سمپاد لو رفت و همه در تیزهوشان تقلب کردند! اقدامات مربوطه چه خواهد بود؟

شک و شبهه در بزرگ ترین رقابت علمی دانش آموزان

آزمون سمپاد یا همان تیزهوشان همواره یکی از مهم ترین و پراعتبارترین آزمون های علمی در کشور بوده است. اما امسال، این آزمون با شایعات جدی درباره لو رفتن سوالات و تقلب گسترده مواجه شده است. بسیاری از خانواده ها و شرکت کنندگان معتقدند تعدادی از دانش آموزان به سوالات دسترسی داشته اند و عدالت آموزشی زیر سوال رفته است.

آغاز ماجرا؛ تقلب از جنگ تا خروج طراحان سوال از قرنطینه

طبق روایت خانواده ها، تاخیر در برگزاری آزمون به دلیل جنگ و خروج پیش از موعد طراحان سوال از قرنطینه مهم ترین عامل لو رفتن سوالات بوده است. آن ها می گویند که انقلاب در روند امنیتی آزمون، فضای سوءاستفاده را برای برخی موسسات خصوصی فراهم کرده است.

به گفته خانواده ها، یکی از موسسات آموزشی و فرهنگی غرب تهران در همایشی غیرمعمول در تاریخ ۱۸ تیر، بخشی از سوالات هوش کلامی و ریاضی را پیش از آزمون، در اختیار دانش آموزان خود قرار داده است. این همایش در چندین سانس برگزار شد، موبایل و وسایل نوشتاری از دانش آموزان گرفته شد و دقیقا تاکید شد که نباید چیزی بیرون از سالن برده شود. بررسی فایل های صوتی دانش آموزان حاضر نیز همین ادعاها را تایید می کند.

واکنش اولیه مدارس و موسسه متهم؛ تکذیب و تهدید حقوقی

موسسه نام برده، ادعاها را بی اساس و کذب محض خوانده و تاکید کرده که تمامی فعالیت هایش در چارچوب قانونی کشور و با رعایت اصول اخلاق حرفه ای انجام شده است. روابط عمومی مدارس وابسته این موسسه، در بیانیه ای رسمی هرگونه اتهام به لو رفتن سوالات را رد و صراحتاً اعلام کرد تمام پیام ها و شایعات به طور جدی توسط همان موسسه پیگیری حقوقی خواهد شد.

روایت خانواده ها؛ جزئیات همایش مشکوک و موج نارضایتی

خانواده های معترض می گویند: مدرسان موسسه در همایشی سه نوبته، بخشی از سوالات را به دانش آموزان منتخب خود آموزش داده اند. حتی برخی والدین تاکید دارند که در هر سانس همایش، حداقل ۸۰ نفر شرکت داشته اند و در مجموع حدود ۲۴۰ نفر پیش از آزمون از سوالات خبر داشتند.

مادر یکی از دانش آموزان می گوید: “در آن همایش تاکید شد دانش آموزان موبایل یا خودکار نیاورند، همه چیز در ذهن بماند و پس از امتحان دخترم متوجه شد سوالات مطرح شده در همان همایش، عیناً در آزمون آمده است.”

والدین دیگری با بیان اینکه “فرزندان شان شب و روز برای این آزمون زحمت کشیده اند”، از سرخوردگی، نگرانی شدید و بی اعتمادی به عدالت آزمون می گویند.

گزارش خانواده ها؛ پیگیری های حضوری و جمعی

خانواده های شاکی علاوه بر مراجعه حضوری به آموزش و پرورش و سازمان سمپاد، نامه نگاری رسمی با وزارت آموزش وپرورش، ریاست جمهوری، و حتی بیت رهبری انجام داده اند. آن ها درخواست برگزاری مجدد آزمون، حذف نمره بخش های مشکوک یا حذف دانش آموزان حاضر در همایش داشتند و تاکید کردند فقط دانش آموزانی که منصفانه رقابت کرده اند باید امکان ادامه مسیر داشته باشند.

تجمیع خانواده ها مقابل آموزش وپرورش، راه اندازی کمپین تلگرامی اعتراضی و جمع آوری امضا از نمونه های این مطالبه گری بود. آنان فیلم ها و فایل هایی نیز برای اثبات ادعای خود ارائه داده اند اما تاکید می کنند هنوز پاسخ شفاف و اقدام اجرایی ندیده اند.

نقش تغییرات زمان بندی آزمون؛ ضعف ساختارهای محافظت از سوالات

تاریخ اولیه آزمون ۲۹ خرداد بود، اما با آغاز جنگ، امتحان به تعویق افتاد. همین تغییر باعث شد طراحان سوال از قرنطینه خارج و بخشی از سوالات در دسترس موسسه یا افراد مرتبط قرار گیرد. تجربه سال ۹۹ (تعویق آزمون به دلیل کرونا و لو رفتن سوالات) نیز معیار مقایسه ای برای خانواده هاست و این بار انگشت اتهام جدی تر مطرح شده است.

بیانیه سازمان سمپاد و موضع آموزش و پرورش

سازمان سمپاد در واکنش به این بحران تاکنون اعلام کرده که هیچ مستند قابل استناد و محکمه پسندی تا این لحظه ارائه نشده است. مسئول روابط عمومی سازمان تاکید دارد که “صرف نقل قول، فایل صوتی یا شهادت والدین نمی تواند مستند قانونی برای تصمیم گیری باشد” اما ضمن تشکیل پرونده، اعلام داشته بررسی موضوع به طور جدی ادامه دارد.

این موضع، اعتماد خانواده ها را جلب نکرده و نگرانی های گسترده در سطح جامعه ایجاد کرده است؛ چراکه تاخیر در پاسخگویی یا شفاف سازی، عملاً به بحران اعتماد و گسترش شایعات دامن می زند.

پیشنهادات و مطالبات خانواده ها و داوطلبان

• برگزاری دوباره آزمون مقطع هفتم یا ابطال نمرات بخش های مشکوک به تقلب
• بازبینی دوربین های سالن همایش و شناسایی تمام دانش آموزان حاضر در جلسه مشکوک
• برخورد شفاف و سریع با خاطیان از جمله مدرسه و موسسه متهم
• برقراری عدالت آموزشی برای همه دانش آموزان کشور، صرف نظر از وابستگی به موسسات خصوصی
• اطلاع رسانی شفاف سازمان سمپاد و وزارت آموزش و پرورش به جای تکذیب ساده یا وعده های بدون عمل

جمع بندی؛ آینده پشت درهای بسته اعتماد

آزمون سمپاد که باید تبلور عدالت و شایسته سالاری باشد، متاسفانه این بار با لکه شایعه و بحران بی اعتمادی روبه رو شده است. تقلب در تیزهوشان، چه اثبات شود چه نشود، زنگ خطر جدی است: ضرورت بازنگری فوری در سازوکارهای امنیتی آزمون ها، شفافیت بیشتر، پیگیری حقوق تضییع شده دانش آموزان باوجدان و بازگرداندن اعتماد خانواده ها و افکار عمومی.

فقط با شفافیت، قاطعیت و تحقق عدالت است که امید به آینده و انگیزه تلاش علمی در میان نسل نوجوان حفظ خواهد شد.