مقایسه جنگنده اف ۳۵ اسرائیل و سوخو ۳۵ ایران که از روسیه خرید |کدام قوی تر است؟

جدال در آسمان خاورمیانه: آیا سوخو-۳۵ ایران حریف F-35 اسرائیل می شود؟

با انتشار اخبار مربوط به خرید احتمالی جنگنده های سوخو-۳۵ (Su-35) توسط ایران از روسیه، یکی از مهم ترین سوالات در میان کارشناسان و علاقه مندان نظامی شکل گرفته است: آیا این جنگنده نسل ۴++ روسی می تواند در برابر پیشرفته ترین پرنده نیروی هوایی اسرائیل، یعنی لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ II (F-35)، قد علم کند؟ این مقایسه صرفاً یک تقابل فنی نیست، بلکه توازن قوای هوایی در منطقه خاورمیانه را به چالش می کشد.

معرفی دو رقیب: اف-۳۵ آذرخش و سوخو-۳۵ فلانکر-E

برای درک بهتر این رقابت، ابتدا باید با ویژگی های کلیدی هر یک از این دو جنگنده قدرتمند آشنا شویم. F-35 و Su-35 نماینده دو فلسفه متفاوت در طراحی جنگنده های مدرن هستند: یکی بر پایه پنهان کاری و فناوری شبکه محور و دیگری بر اساس قدرت مانور فوق العاده و توانایی های سینماتیک برتر.

لاکهید مارتین F-35؛ کامپیوتر پرنده و شبح رادارگریز

جنگنده F-35 که در سال ۲۰۰۶ اولین پرواز خود را انجام داد، یک جنگنده نسل پنجم است که برتری اصلی آن در فناوری پنهان کاری (Stealth) و سطح مقطع راداری بسیار پایین خلاصه می شود. این ویژگی به F-35 اجازه می دهد تا بدون شناسایی شدن توسط بسیاری از رادارهای دشمن، به عمق خاک آن نفوذ کرده و ماموریت های خود را انجام دهد. علاوه بر این، F-35 به پیشرفته ترین سیستم های جنگ الکترونیک، رادار AESA (مدل AN/APG-81) و قابلیت های شبکه محور مجهز است که به خلبان اجازه می دهد تصویری کامل از میدان نبرد داشته باشد و اطلاعات را با سایر یگان ها به اشتراک بگذارد.

سوخو Su-35؛ سلطان مانورپذیری و داگ فایت

در طرف دیگر، سوخو-۳۵ که به عنوان یک جنگنده نسل ۴++ شناخته می شود، پاسخ روسیه به جنگنده های نسل پنجم غربی است. این جنگنده که اولین پرواز خود را در سال ۲۰۰۸ تجربه کرد، برتری خود را در قابلیت های آیرودینامیکی جستجو می کند. Su-35 به لطف موتورهای قدرتمند با قابلیت تغییر بردار رانش (Thrust Vectoring)، از مانورپذیری خارق العاده ای برخوردار است که آن را به یک حریف بسیار خطرناک در نبردهای هوایی نزدیک یا داگ فایت (Dogfight) تبدیل می کند. همچنین، این جنگنده از رادار قدرتمند Irbis-E (از نوع PESA) و توانایی حمل طیف وسیعی از تسلیحات بهره می برد.

مقایسه رو در رو: نقاط قوت و ضعف F-35 و Su-35

برتری هر یک از این جنگنده ها به سناریوی درگیری بستگی دارد. هیچ کدام برتری مطلق بر دیگری ندارند و پیروزی در یک نبرد هوایی واقعی به عواملی چون مهارت خلبان، پشتیبانی زمینی و استراتژی نبرد وابسته خواهد بود.

نبرد BVR (فراتر از میدان دید): برتری پنهان کاری F-35

در یک سناریوی نبرد از راه دور (Beyond Visual Range)، برگ برنده در دستان F-35 است. قابلیت رادارگریزی به این جنگنده اجازه می دهد تا Su-35 را از فاصله دورتری شناسایی و با موشک های پیشرفته ای مانند AIM-120 AMRAAM هدف قرار دهد، پیش از آنکه خلبان Su-35 حتی از حضور آن مطلع شود. در این حالت، F-35 می تواند با استراتژی “اولین نگاه، اولین شلیک، اولین کشتار” به پیروزی دست یابد.

نبرد نزدیک (داگ فایت): قلمرو فرمانروایی Su-35

اگر F-35 به هر دلیلی نتواند Su-35 را از راه دور منهدم کند و درگیری به یک نبرد نزدیک تبدیل شود، کفه ترازو به سمت جنگنده روسی سنگینی می کند. مانورپذیری فوق العاده Su-35، سرعت بالاتر و سقف پروازی بیشتر، به آن اجازه می دهد تا در داگ فایت از F-35 که برای مانورهای سنگین طراحی نشده، پیشی بگیرد. در این سناریو، هوش و تجربه خلبان نقش تعیین کننده ای ایفا خواهد کرد. تجربه درگیری های هوایی در جنگ سوریه نیز نشان داده که جنگنده های Su-35 روسی توانسته اند در برخی موقعیت ها، با قفل راداری روی F-35های اسرائیلی، آن ها را وادار به ترک منطقه کنند.

عوامل تعیین کننده در یک تقابل احتمالی در آسمان ایران

ورود Su-35 به ناوگان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، به تنهایی تضمین کننده برتری نیست. موفقیت این جنگنده در برابر F-35 اسرائیل به یک اکوسیستم دفاعی یکپارچه وابسته است.

نقش حیاتی پدافند هوایی و رادارهای زمینی

یکی از راه های مقابله با پنهان کاری F-35، استفاده از شبکه ای از رادارهای زمینی پیشرفته است. سامانه های پدافندی ایران مانند باور-۳۷۳ یا سامانه هایی مانند S-300 که در باندهای فرکانسی متفاوتی کار می کنند، می توانند شانس شناسایی F-35 را افزایش دهند. با هدایت جنگنده های Su-35 توسط این رادارهای زمینی قدرتمند، می توان نقطه ضعف اصلی F-35 را پوشش داد و آن را به یک نبرد نزدیک کشاند که در آن Su-35 دست برتر را دارد.

جنگ الکترونیک: نبردی در امواج نامرئی

هر دو جنگنده به سیستم های جنگ الکترونیک پیشرفته مجهز هستند. F-35 توانایی بالایی در ایجاد اختلال در رادارها و سیستم های پدافندی دشمن دارد. در مقابل، Su-35 نیز به سامانه اخلالگر Khibiny مجهز است که برای مقابله با رادارهای پیشرفته و موشک های هوا به هوا طراحی شده است. پیروزی در این نبرد نامرئی می تواند سرنوشت کل درگیری را مشخص کند و توانایی مختل کردن سیستم های حریف، یک مزیت استراتژیک خواهد بود. در نهایت، گرچه F-35 روی کاغذ یک جنگنده نسل پنجم و پیشرفته تر است، اما Su-35 یک رقیب بسیار توانمند است که در صورت استفاده صحیح و در قالب یک استراتژی دفاعی یکپارچه، می تواند برتری هوایی اسرائیل در منطقه را به طور جدی به چالش بکشد.