۶ کشور عربی که بزرگترین همکاران اسرائیل در منطقه هستند
تحولات سال های اخیر خاورمیانه، به ویژه پس از جنگ غزه، تصویری پیچیده و چندلایه از روابط دیپلماتیک در این منطقه ترسیم کرده است. در حالی که افکار عمومی در جهان عرب به شدت مخالف اقدامات اسرائیل است، اسناد فاش شده نشان می دهد که در پشت پرده، همکاری های امنیتی و نظامی بین اسرائیل و برخی از قدرت های بزرگ عربی نه تنها متوقف نشده، بلکه عمیق تر و گسترده تر نیز شده است. این همکاری ها که عمدتاً با میانجیگری ایالات متحده صورت می گیرد، نشان دهنده یک تغییر استراتژیک در اولویت های منطقه ای این کشورهاست.
به گزارش روزنامه آمریکایی واشنگتن پست، که به اسناد محرمانه فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح آمریکا (سنتکام) دسترسی پیدا کرده، حداقل شش کشور عربی در سه سال گذشته به طور پیوسته سطح همکاری های خود با تل آویو را افزایش داده اند. این کشورها شامل امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی، اردن، مصر و قطر می شوند. این روابط در حالی تقویت شده که انتقادات رسمی این دولت ها از سیاست های اسرائیل در قبال فلسطینیان همچنان ادامه دارد، که این خود گویای یک دوگانگی آشکار بین سیاست اعلامی و سیاست اعمالی آنهاست.
موتور محرک همکاری های پنهان: ایران هراسی و میانجیگری آمریکا
شاید این سوال پیش بیاید که چه عاملی این کشورهای عربی را، با وجود فشارهای داخلی و منطقه ای، به سمت همکاری با دشمن سابق خود سوق داده است؟ پاسخ اصلی در اسناد سنتکام به وضوح ذکر شده است: «ایران هراسی». نگرانی مشترک از نفوذ منطقه ای ایران و برنامه های نظامی آن، به عنوان مهم ترین کاتالیزور برای کنار گذاشتن اختلافات قدیمی و ایجاد یک جبهه امنیتی غیررسمی عمل کرده است.
نقش فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)
ایالات متحده و به طور خاص فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، نقش محوری در تسهیل این ارتباطات داشته اند. این نهاد نظامی با برگزاری نشست های محرمانه، بستری امن برای مقامات بلندپایه نظامی از اسرائیل و این شش کشور عربی فراهم کرده است. این جلسات که اغلب در پایگاه های نظامی آمریکا و به دور از چشم رسانه ها برگزار می شد، به طرفین اجازه می داد تا در مورد حساس ترین مسائل امنیتی با یکدیگر گفتگو کنند. آمریکا با این کار، عملاً در حال ساختن یک معماری امنیتی جدید در خاورمیانه است که در آن اسرائیل نه به عنوان یک تهدید، بلکه به عنوان یک شریک امنیتی برای همسایگان عرب خود تعریف می شود.
ماهیت جلسات محرمانه
بر اساس گزارش واشنگتن پست، این رایزنی ها صرفاً به کلیات محدود نمی شده و وارد جزئیات عملیاتی نیز شده اند. به عنوان مثال، در یکی از این نشست ها، موضوع مقابله با تهدیدات مرتبط با تونل های زیرزمینی مقاومت فلسطین نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این سطح از همکاری نشان می دهد که روابط از یک تفاهم سیاسی صرف، به یک همکاری اطلاعاتی و نظامی عملیاتی تبدیل شده است.
آیا شاهد شکل گیری یک ائتلاف نظامی جدید هستیم؟
با وجود افزایش چشمگیر همکاری ها، واشنگتن پست تأکید می کند که هدف این نشست ها و اسناد، ایجاد یک «ائتلاف نظامی جدید» و رسمی شبیه به ناتو نبوده است. به نظر می رسد استراتژی فعلی، ایجاد یک شبکه همکاری منعطف و غیررسمی است که بدون نیاز به تعهدات پیمانی سنگین، بتواند به تهدیدات مشترک پاسخ دهد. این رویکرد به کشورهای عربی اجازه می دهد تا ضمن بهره مندی از توانایی های اطلاعاتی و نظامی اسرائیل، همچنان بتوانند در سطح دیپلماتیک و عمومی فاصله خود را با آن حفظ کنند.
همکاری های اقتصادی به عنوان پوشش
دو کشور پیشرو در این زمینه، امارات متحده عربی و بحرین هستند که با امضای پیمان ابراهیم، روابط خود را کاملاً عادی سازی کردند. این پیمان که در ظاهر بر همکاری های اقتصادی و توریستی متمرکز بود، در عمل دریچه ای برای همکاری های عمیق تر امنیتی و نظامی باز کرد. سایر کشورها مانند عربستان سعودی و قطر، که هنوز روابط رسمی دیپلماتیک برقرار نکرده اند، از کانال های محرمانه و با واسطه گری آمریکا، همکاری های خود را پیش می برند. اردن و مصر نیز که دهه هاست پیمان صلح با اسرائیل دارند، در این ساختار جدید، نقش مهمی در تبادل اطلاعات و هماهنگی های امنیتی ایفا می کنند.
نظرات کاربران