نگرانی ترکیه از تنش ایران و اسرائیل؛ حسادت به حمایت آمریکا از تل آویو
بحران جدید و دلایل نگرانی ترکیه
یک رسانه آمریکایی در تحلیلی تأکید کرد که ترکیه دلایل متعددی برای نگرانی از تشدید تنش ها بین ایران و اسرائیل دارد. پس از حملات اسرائیل به ایران، دولت رجب طیب اردوغان بلافاصله این اقدامات را نقض قوانین بین المللی دانست و محکوم کرد. افزایش قیمت نفت، مشکلات اقتصادی داخلی، احتمال موج جدید مهاجرت و جسورتر شدن شبه نظامیان کرد در حساس ترین زمان گفتگو با پ.ک.ک، از مهم ترین نگرانی های آنکارا هستند. افزون بر این، حملات آمریکا به تاسیسات هسته ای ایران، وضعیت استراتژیک منطقه را برای ترکیه پیچیده تر کرده است.
اردوغان: اسرائیل به دنبال بی ثباتی منطقه
از نگاه اردوغان، حملات اسرائیل صرفاً رخدادی محدود نبود، بلکه بخشی از یک راهبرد کلان برای تغییر نظم منطقه ای پس از حمله ۷ اکتبر حماس تلقی شد. او اسرائیل را متهم کرد که با اقدامات خود به بی ثبات سازی فلسطین، لبنان، سوریه، یمن و حالا ایران دامن می زند. این رویکرد انتقادیِ اردوغان بازتاب گسترده ای در فضای سیاسی ترکیه داشته است.
پیامدهای نامطلوب تنش منطقه ای از نگاه آنکارا
تحلیل رسانه آمریکایی سه پیامد منفی تشدید تنش ها برای ترکیه را چنین برمی شمارد: عادی شدن قانون جنگل (حق با قدرتمندتر است)، تسلط اسرائیل بر منطقه و کاهش چندقطبی گرایی خاورمیانه. ترکیه، با وجود تاکید لفظی بر دیپلماسی، سرمایه گذاری خود در صنایع دفاعی را افزایش داده، همکاری با عربستان و برخی کشورهای عربی را تقویت و تلاش هایی برای جلب رضایت دولت آمریکا انجام داده است.
نقش آمریکا؛ عامل تشدید نگرانی و حسادت ترکیه
اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، از حملات هوایی تا هدف قرار دادن دانشمندان، به زعم تحلیلگر ورلد پالتیکس ریویو، ابزار اصلی حل وفصل اختلافات منطقه ای شده است. این روند باعث ناخرسندی و حتی حسادت ترکیه از حمایت نظامی و سیاسی آمریکا از اسرائیل شده است؛ چرا که ترکیه در مسائل امنیتی خود چنین پشتیبانی ای ندارد و همزمان با تحریم های آمریکا و حمایت واشنگتن از نیروهای کردی در سوریه مواجه است.
موضع ترکیه: دیپلماسی و تقویت توان دفاعی
ترکیه ضمن تلاش برای ایفا کردن نقش میانجی میان ایران و اسرائیل و بین اسرائیل و حماس، همزمان روند توسعه توان دفاعی بومی، تولید موشک های میان برد و دوربرد، تصویب قوانین امنیت سایبری و توسعه پدافند موشکی “گنبد فولادی” خود را تشدید کرده است. آنکارا همچنین به دنبال بازگشت به برنامه جنگنده اف-۳۵ و خرید یوروفایتر تایفون و توسعه جنگنده نسل پنجمی KAAN است.
ملی گرایی فناورانه و مشروعیت در سیاست داخلی
تقویت صنایع دفاعی و فناورانه، نه تنها هدف منطقه ای، بلکه معیاری برای مشروعیت داخلی دولت اردوغان در شرایط ضعف اقتصادی و کاهش حمایت مردمی از ائتلاف حاکم است. تأکید دولت بر خودکفایی دفاعی، محرک احساسات ملی گرایانه و انسجام داخلی به شمار می رود.
تقابل ترکیه و اسرائیل در عرصه نفوذ منطقه ای
جاه طلبی های منطقه ای آنکارا با تلاش اسرائیل برای تسلط نظامی و اطلاعاتی بر منطقه در تضاد قرار گرفته است. همچنین، تحولات در شرق مدیترانه و سوریه، که ترکیه به دنبال داشتن نقش امنیتی در آن است، با حملات اسرائیل چالشی تازه شده اند. روابط راهبردی گذشته دو کشور حالا تحت تأثیر حمایت ترکیه از حماس و اخوان المسلمین تیره تر شده و اسرائیل نگاه بسیار بدبینانه تری به آنکارا دارد.
توسعه روابط با آمریکا؛ از انزوا تا ترمیم
ترکیه پس از سال ها سردی در روابط با واشنگتن و متمایل شدن به روسیه و ایران، اکنون با انگیزه های اقتصادی و فناوری، به دنبال ترمیم روابط با آمریکا است. آنکارا امیدوار است با یک دولت جدید در آمریکا، بتواند انزوای منطقه ای خود را بشکند. سفیر آمریکا در ترکیه هم اخیراً از تعهد دو کشور برای حرکت به سمت “شراکت آفندی” و همکاری فراتر از صرفاً دفاعی خبر داده است.
نظرات کاربران