معرفی گروه تروریستی جیش العدل
جیش العدل (به عربی: جیش الظلم) یک گروه تروریستی ضد شیعه و جدایی طلب است که فعالیت های اصلی آن در استان سیستان و بلوچستان ایران رخ می دهد. هسته اولیه جیش العدل پس از نابودی گروه جندالله و باقیمانده های آن، با هدف ادامه خط مشی تجزیه طلبانه و انجام عملیات تروریستی علیه نیروهای نظامی و شهروندان بلوچ و شیعه، شکل گرفت. رهبری اولیه این گروه برعهده صلاح الدین فاروقی بود و بعدها توسط عبدالمالک ریگی، چهره شناخته شده و تروریست شاخص منطقه، به شهرت رسید. ریگی که مدت ها نامش با فعالیت های مسلحانه و عملیات های خونبار در جنوب شرق ایران گره خورده بود، سرانجام در سال ۱۳۸۹ در ایران دستگیر و اعدام شد. پس از او، یکی از بستگانش – که نام او فاش نشده – هدایت جیش العدل را بر عهده گرفت.
این گروه با اسامی متعددی همچون جیش العدل و جیش الظلم نیز در رسانه ها شناخته می شود و از مهم ترین گروه های مخالف جمهوری اسلامی ایران در سیستان و بلوچستان محسوب می شود. جیش العدل بیشتر توسط اعضا و فرماندهانی که سابقه حضور در جندالله داشته اند، هدایت می شود و پس از فروپاشی جندالله، به عنوان شاخه جدیدی از گروه های مسلح اهل سنت و ضدنظام در مناطق مرزی شرق ایران سازماندهی شد.
تشکیلات و ساختار جیش العدل
جیش العدل دارای یک ساختار شبه نظامی حرفه ای است. این سازمان سه شاخه نظامی اصلی دارد:
- گروه نظامی عبدالملک ملازاده
- گروه نظامی شیخ ضیایی
- گروه نظامی مولوی نعمت الله توحیدی
این گروه ها همگی با رویکرد جدایی طلبانه و ضد شیعی به فعالیت می پردازند و عمده عملیات های تروریستی را در مناطق مرزی با ایران، عمدتا از خاک پاکستان و افغانستان، طرح ریزی و اجرا می کنند. وجود شاخه اطلاعاتی با رهبری زبیر اسماعیل زهی هم به اقدامات اطلاعاتی و پشتیبانی آنها جهت داده بود که او نیز در یک عملیات نظامی کشته شد.
محور فعالیت و مناطق عملیاتی جیش العدل
جیش العدل عمدتا در استان سیستان و بلوچستان ایران و مناطق مرزی با پاکستان و افغانستان فعال است. پایگاه های مخفیانه و پشتیبانی لجستیکی این گروه اغلب در آن سوی مرزها و خصوصا در مناطق صعب العبور پاکستان و مناطق کم دسترسی افغانستان قرار دارد. عملیات های آن ها معمولا به صورت حملات مسلحانه، انفجاری، بمب گذاری، ترور و ربایش علیه نیروهای انتظامی، سپاه پاسداران، مرزبانان و شهروندان محلی صورت می گیرد.
گروه جیش العدل، علاوه بر ایران، در بسیاری از کشورهای جهان، از جمله آمریکا، ترکیه، ژاپن و نیوزیلند، به عنوان یک گروه تروریستی ثبت شده است.
اهداف و خواسته های گروه جیش العدل
اصلی ترین هدف جیش العدل، اقدام برای تجزیه طلبی استان سیستان و بلوچستان ایران و جدایی این منطقه از خاک ایران است. این گروه با تبلیغات رسانه ای خود، خواسته هایی مانند استقلال بلوچستان و ایجاد کشوری مجزا در جنوب شرق ایران را مطرح می کند. آنان شدیداً بر تفکیک مذهبی و جدایی شیعه و سنی تأکید دارند و خود را «مدافع حقوق اهل سنت استان سیستان و بلوچستان» معرفی می کنند.
همچنین از جمله انگیزه های اعلامی آن ها، مخالفت با «مداخله ایران در سوریه» و حمایت از معارضان دولت سوریه عنوان می شود. همکاری با گروه های جدایی طلب کرد در ایران، از دیگر ویژگی های تروریستی این سازمان است.
در سطح تبلیغاتی و رسانه ای نیز، جیش العدل با انتشار بیانیه ها، تصاویر اسرا و فیلم های عملیات تحت عنوان «احقاق حقوق سنی ها» اهداف خود را ترویج می دهد. اما عمده تر از همه، این گروه ناکامی در رسیدن به اهداف خود را با خشونت و حملات کور جبران می کند و حتی شهروندان عادی بلوچستان را نیز هدف قرار می دهد.
روند رهبری جیش العدل
نخستین رهبر جیش العدل، صلاح الدین فاروقی بود. پس از اجرای حکم اعدام عبدالمالک ریگی در سال ۱۳۸۹، یکی از بستگانش که نام او به دلایل امنیتی فاش نشده، رهبری گروه را بر عهده دارد. گروه جیش العدل بارها تغییر ساختار داده و رهبری عملیاتی خود را از بین افراد مورد اعتماد و دارای تجربه نظامی و سابقه جندالله انتخاب کرده است.
فعالیت ها و اقدامات تروریستی جیش العدل
در سال های گذشته، جیش العدل ده ها عملیات موفق و یا ناموفق علیه نیروهای ایرانی انجام داده که منجر به کشته یا زخمی شدن ده ها تن از نیروهای نظامی و غیرنظامی و همچنین گروگان گیری و آدم ربایی شده است. برخی از اقدامات بارز این گروه به شرح ذیل است:
- حمله به اتوبوس سپاه پاسداران در زاهدان با انفجار خودرو انتحاری (۲۴ بهمن ۱۳۹۷): شهادت ۲۷ نفر و مجروح شدن ۱۳ تن.
- حمله به مقر فرماندهی انتظامی راسک (۲۴ آذر ۱۴۰۲): ۱۱ کشته از نیروهای انتظامی و چندین مجروح.
- ربودن پنج مرزبان ایرانی در جکیگور (بهمن ۱۳۹۲) و انتشار تصاویر آنان، که با تهدید به قتل، خواستار آزادی اعضای دستگیرشده خود شدند.
- کشتار مرزبانان ایرانی در سراوان (۳ آبان ۱۳۹۲): کمین علیه گشت مرزبانی و شهادت ۱۴ مرزبان ایرانی.
- ترور حسین پیری جانشین رئیس پلیس اطلاعات خاش، حمله به کلانتری ۱۶ زاهدان، مقرهای نظامی چابهار، سرباز و ده ها حمله به پاسگاه ها و مواضع نظامی مرزی.
جزئیات برخی حملات شاخص جیش العدل
در طول سال ها، جیش العدل حملات متعددی با پیامدهای گسترده انجام داده است. یکی از اقدامات برجسته، حمله انتحاری به اتوبوس سپاه پاسداران در جاده خاش – زاهدان در سال ۱۳۹۷ بود که با کشته شدن ده ها نفر از نیروهای سپاه همراه شد و بازتاب رسانه ای گسترده ای داشت.
در یکی دیگر از حملات مهم، حمله خونین این گروه به ستاد فرماندهی انتظامی راسک در آذر ۱۴۰۲ رخ داد و منجر به کشته شدن بیش از ۱۱ نفر از نیروهای پلیس شد. همچنین، جیش العدل چندین بار مرزبانان ایرانی را ربوده و خواستار آزادی زندانیان سنی و اعضای گروهک خود شده است.
شمار زیادی از شهروندان و نیروهای نظامی و انتظامی در سیستان و بلوچستان، هدف ترور و بمب گذاری های این گروه قرار گرفته اند. جیش العدل برای آیین نامه های بین المللی تروریستی از جانب ایران، آمریکا، ژاپن، نیوزلند و برخی دیگر از کشورها رسماً تروریستی اعلام شده است.
نگاه داخلی و بین المللی به جیش العدل
جیش العدل علاوه بر ایران، از سوی جامعه جهانی و کشورهای مهم جهان همچون ایالات متحده آمریکا، ژاپن و نیوزلند نیز به عنوان یک گروه تروریستی شناخته و تحت تحریم های امنیتی و بین المللی قرار گرفته است. رسانه های داخلی، این گروه را ابزار سرویس های امنیتی بیگانه برای ایجاد ناامنی و تفرقه در مناطق مرزی شیعه و سنی ایران می دانند. همچنین اتهامات متعددی مبنی بر حمایت دولت هایی چون عربستان سعودی و برخی کشورهای منطقه از جیش العدل، همواره در بیانیه ها و گزارش های رسمی دولت ایران دیده می شود.
جمع بندی
جیش العدل با سابقه ای طولانی در فعالیت های مسلحانه، بمب گذاری، ترور و گروگان گیری در مناطق مرزی ایران به ویژه سیستان و بلوچستان، یکی از خطرناک ترین گروه های تروریستی جدایی طلب در منطقه محسوب می شود. ریشه اقدامات این گروه در تجزیه طلبی، تعصب مذهبی، دشمنی با ساختار حکومتی ایران و بهره برداری از ناامنی مرزهاست. هم اکنون نیز جیش العدل با وجود فشارهای امنیتی و فهرست شدن در لیست سازمان های تروریستی بین المللی، در مناطق مرزی فعال است و تهدیدی جدی برای امنیت، صلح و همزیستی مسالمت آمیز مردم منطقه به حساب می آید.
نظرات کاربران