چرا مهاجران افغانی دارای پاسپورت و مدارک معتبر هم اخراج می شوند؟
پاسخ به یک پرسش رایج: داشتن پاسپورت، تضمین ماندن نیست
در ماه های اخیر، بسیاری از مهاجران افغان با وجود داشتن پاسپورت و ویزا، باز هم از ایران اخراج شده اند. این موضوع موجب سردرگمی و گلایه جمعی از جامعه مهاجران و حتی بخش هایی از افکار عمومی شده است. اما واقعیت این است که داشتن پاسپورت و حتی ویزا، لزوماً حق اقامت یا اشتغال دائم در ایران را تضمین نمی کند.
ماجرا از زبان مسئولان؛ «پاسپورت اشتغال» و ممنوعیت کار با ویزای توریستی
نادر یاراحمدی، رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور، چندی پیش اعلام کرد کسانی که با وجود داشتن پاسپورت از ایران اخراج شده اند، اغلب دارای پاسپورت و ویزای مربوط به اشتغال یا توریستی بوده اند، که طبق مقررات ایران، با آن نوع ویزا حق کار ندارند.
او گفت: پاسپورت همراه با ویزای توریستی تنها اجازه گردشگری و اقامت محدوده زمانی خاصی را می دهد و نه بیشتر. اگر فردی با چنین ویزایی در ایران مشغول به کار شود، این کاملاً خلاف مقررات است و باعث ابطال ویزا و اخراج سریع می شود.
تمدید ویزا؛ شرایط سخت تر از گذشته
بسیاری از مهاجران امیدوار بودند ویزای کوتاه مدت خود را بتوانند چندین بار تمدید کنند. اما طبق آخرین مقررات، ویزای گردشگری در ایران اصولاً قابل تمدید نیست و فقط در شرایط خاص و بر اساس بخشنامه های پلیس گذرنامه، ممکن است تا دو بار امکان تمدید وجود داشته باشد. پس از آن حتی افراد دارای مدارک معتبر نیز باید از کشور خارج شوند و مجدداً درخواست ویزا نمایند.
تفاوت بزرگ بین اقامت قانونی و اشتغال قانونی
یک نکته مهم که باید دانست این است که مجوز اقامت با مجوز اشتغال دو مقوله متفاوت هستند. افراد ممکن است حق ورود و ماندن کوتاه مدت در ایران را بر اساس ویزا داشته باشند، اما این حق به هیچ وجه به معنی مجوز کار نیست. بسیاری از افغان ها با ویزای گردشگری یا زیارتی وارد ایران شده و به خاطر نیاز به اشتغال، سراغ کارگری می روند؛ در حالی که این کار غیرقانونی است و صرف داشتن پاسپورت کفایت نمی کند.
محدودیت های قانونی؛ چرا فعالیت شغلی با ویزای غیر کاری، اخراج را به دنبال دارد؟
در مقررات ایران، هرگونه فعالیت کاری مهاجران خارجی تنها با داشتن مجوز کار معتبر مجاز است. این مسئله به ویژه پس از تشدید سیاست های کنترلی در سال ۱۴۰۴ و افزایش حساسیت های امنیتی اهمیت یافته است. بر این اساس، هر مهاجری که با ویزای غیرکاری یا بدون مجوز رسمی به اشتغال بپردازد، با خطر اخراج یا ابطال ویزا روبه رو خواهد بود.
امکان تمدید؛ سیاستی برای تسهیل یا محدودیت؟
طبق توضیحات مسئولان، هدف محدودسازی نیست بلکه ایجاد نظم و شفافیت در فرآیند حضور مهاجران است. سیاست تمدید ویزا تا حداکثر دو بار، راهکاری برای کوتاه مدت اما جلوگیری از تثبیت اقامت غیرقانونی در بلندمدت است. پس از پایان مهلت تمدید، حتی مهاجران دارای پاسپورت معتبر باید خاک ایران را ترک کنند و برای ورود مجدد از طریق روال رسمی اقدام نمایند.
آیا ویزای کاری راه حل است؟
تنها راه قانونی برای کار در ایران، دریافت ویزا و مجوز کار ویژه مهاجران است. متاسفانه بخش عمده ای از مهاجران یا شرایط اخذ این مجوز را ندارند یا کارفرمایان متقاضی کارگران کم هزینه حاضر به طی فرآیند اداری نیستند. در نتیجه، بسیاری با ویزای غیرکارگری یا حتی موقت از ایران اخراج می شوند.
نتیجه گیری: چرا دارندگان پاسپورت و ویزا هم اخراج می شوند؟
در پایان باید تاکید کرد که داشتن پاسپورت یا ویزا برای مهاجران افغانستانی به تنهایی تضمینی برای اقامت یا اشتغال قانونی در ایران نیست. تنها افرادی که همه مجوزهای لازم طبق قوانین فعلی ایران را دارند و مقررات کار را رعایت می کنند، امکان حضور مستمر را خواهند داشت. بی اطلاعی از تفاوت اقامت با ویزا و اشتغال قانونی، عامل اصلی اخراج بسیاری از مهاجران دارای مدرک معتبر است.
نظرات کاربران