سولات جنجالی ماسبقه صد شبکه سه خبر ساز شد! این سوالات را چه کسی طرح میکند؟

جنجال سوالات «مسابقه صد» شبکه سه؛ آیا سطح سواد شرکت کنندگان واقعی است؟

مسابقه «صد» با اجرای هادی حجازی فر، بازیگر شناخته شده سینما، این شب ها به یکی از برنامه های پربحث شبکه سه سیما تبدیل شده است. فصل دوم این برنامه که با تبلیغات گسترده روی آنتن رفت، نه به خاطر هیجان رقابت، بلکه به دلیل سطح سوالات مطرح شده و پاسخ های عجیب برخی شرکت کنندگان، به سوژه داغ شبکه های اجتماعی بدل گشته است. بسیاری از مخاطبان این سوال را مطرح می کنند که آیا این سطح از سادگی سوالات و ناتوانی شرکت کنندگان در پاسخ به آن ها، یک ضعف محتوایی است یا یک استراتژی برای جذب مخاطب؟

این برنامه که در ساعات پربیننده تلویزیون پخش می شود، در مراحل ابتدایی خود سوالاتی را مطرح می کند که به گفته کاربران، بیشتر به آزمون های دوره پیش دبستانی شباهت دارد تا یک مسابقه اطلاعات عمومی برای بزرگسالان. همین موضوع باعث شده تا کلیپ های متعددی از لحظات عجیب این مسابقه در فضای مجازی دست به دست شود و بحث های زیادی را پیرامون کیفیت برنامه سازی در صدا و سیما و همچنین سطح اطلاعات عمومی شرکت کنندگان ایجاد کند.

نمونه سوالات خبرساز؛ از «تخم مرغ» تا چالش های ساده دیگر

شاید باورکردنی نباشد، اما بخش بزرگی از جنجال ها پیرامون سوالی ساده شکل گرفت: مجری برنامه، هادی حجازی فر، تصویری از یک تخم مرغ را به شرکت کننده نشان داد و از او خواست نام آن را بگوید. در کمال تعجب، شرکت کننده در پاسخ به این سوال ساده درماند و نتوانست نام «تخم مرغ» را به زبان بیاورد. این لحظه کوتاه به سرعت به یکی از پربازدیدترین ویدیوها در شبکه های اجتماعی تبدیل شد.

واکنش ها به این اتفاق بسیار گسترده بود. کاربران با لحنی طنزآمیز و گاهی انتقادی، به مقایسه این سوالات با برنامه های مشابه در سطح جهانی پرداختند و این سطح از محتوا را برای یک برنامه تلویزیونی ملی، تحقیرآمیز دانستند. سوالاتی از این دست که هویت اشیاء روزمره و بدیهی را جویا می شوند، باعث شده تا عده ای این فرضیه را مطرح کنند که هدف اصلی برنامه، نه سنجش اطلاعات، بلکه ایجاد موقعیت های کمدی ناخواسته و وایرال شدن در فضای مجازی است.

«صد»؛ اولین تجربه اجرایی هادی حجازی فر و یک چالش بزرگ

حضور هادی حجازی فر به عنوان مجری، یکی از برگ های برنده «مسابقه صد» برای جذب مخاطب اولیه بود. حجازی فر که با بازی های قدرتمند در فیلم هایی چون «ایستاده در غبار» و «ماجرای نیمروز» و همچنین کارگردانی و بازی در سریال «پوست شیر» به شهرت رسیده، برای اولین بار قدم به عرصه اجرا در تلویزیون گذاشته است. با این حال، محتوای سوالات و فضای کلی برنامه باعث شده تا این تجربه جدید، با چالش های جدی روبرو شود و برخی منتقدان، این انتخاب را برای کارنامه هنری او یک ریسک بزرگ بدانند.

هرچند تهیه کنندگان برنامه اعلام کرده اند که سوالات در مراحل بالاتر سخت تر و علمی تر می شوند، اما تمرکز رسانه ها و افکار عمومی بر همان مراحل ابتدایی باقی مانده است. سوال اینجاست که آیا یک برنامه تلویزیونی می تواند با تکیه بر سوالات بسیار ساده در ابتدا و سخت کردن تدریجی آن ها، تعادل میان سرگرمی و محتوای آموزشی را حفظ کند یا این رویکرد، در نهایت به اعتبار برنامه و مجری آن لطمه می زند؟

پشت پرده طراحی سوالات؛ چه کسی مسئول محتوای «مسابقه صد» است؟

با اوج گرفتن انتقادات، سوال اصلی این است که این سوالات جنجالی چگونه و توسط چه کسانی طراحی می شوند؟ آیا این یک اشتباه سهوی از سوی تیم تولید است یا یک استراتژی حساب شده برای ایجاد هیاهو و جذب مخاطب؟ برای پاسخ به این سوال باید به فرآیند تولید مسابقات تلویزیونی نگاهی دقیق تر انداخت.

تیم نویسندگان و استراتژی محتوایی برنامه

در ساختار مسابقات تلویزیونی، یک تیم نویسندگان و طراحان سوال وظیفه آماده سازی محتوای هر قسمت را بر عهده دارند. این تیم معمولاً متشکل از افرادی با تخصص های مختلف است که تلاش می کنند سوالاتی متناسب با فرمت برنامه و سطح مخاطبان طراحی کنند. در مورد «مسابقه صد»، به نظر می رسد دو رویکرد اصلی در طراحی سوالات وجود دارد:

• ایجاد جذابیت از طریق سادگی بیش از حد: این نظریه معتقد است که تیم تولید به صورت عمدی سوالاتی بسیار ساده را در مراحل اولیه قرار داده تا با ایجاد موقعیت های کمیک و غیرمنتظره، کلیپ های کوتاهی برای وایرال شدن در شبکه های اجتماعی تولید کنند. در عصر دیجیتال، دیده شدن در این پلتفرم ها به معنای افزایش بیننده تلویزیونی است. ناتوانی یک فرد بزرگسال در تشخیص تخم مرغ، محتوایی است که به سرعت به اشتراک گذاشته می شود و نام برنامه را بر سر زبان ها می اندازد.
• ساختار مرحله ای و افزایش تدریجی سختی: دفاعیه احتمالی سازندگان این است که برنامه دارای ساختاری پلکانی است. مراحل اولیه به عنوان دست گرمی و برای حذف شرکت کنندگانی طراحی شده که حداقل تمرکز لازم را ندارند. با پیشرفت در مسابقه، سطح سوالات به تدریج افزایش یافته و جنبه علمی و اطلاعاتی آن پررنگ تر می شود. با این حال، به نظر می رسد این پیام به درستی به مخاطب منتقل نشده و تمرکز افکار عمومی بر همان بخش های ابتدایی باقی مانده است.

نقش صدا و سیما به عنوان نهاد ناظر

در نهایت، مسئولیت محتوای پخش شده از آنتن، بر عهده سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و مدیران شبکه سه است. هر برنامه ای پیش از پخش، باید از فیلترهای نظارتی عبور کند. اینکه چنین محتوایی تایید و پخش شده، نشان می دهد که از دید مدیران، این سبک از برنامه سازی با اهداف کلان شبکه (که اغلب جذب حداکثری مخاطب است) همخوانی دارد. این رویکرد، گرچه ممکن است در کوتاه مدت باعث افزایش آمار بینندگان شود، اما در بلندمدت می تواند به اعتبار برنامه های سرگرمی و مسابقات در تلویزیون ملی آسیب بزند و سطح سلیقه عمومی را تنزل دهد.