باید پروانه ساخت فیلم و سریال حذف شود! واکنش نویسنده ها به فشار قوانین

چرا باید پروانه ساخت فیلم و سریال حذف شود؟

پروانه ساخت سال هاست یکی از بزرگ ترین موانع رشد و آزادی عمل در سینمای ایران و تولید سریال بوده است. بسیاری از فیلم نامه نویسان، کارگردان ها و نویسنده های حرفه ای، به ویژه چهره هایی چون فرهاد توحیدی، معتقدند این فیلتر نه تنها خلاقیت را محدود کرده بلکه باعث حذف آثار جسور و خلاق از چرخه تولید و نمایش شده است.

نگاه حرفه ای ها؛ واکنش فرهاد توحیدی به فشار قوانین ساخت

اگر قرار باشد نام فیلم نامه نویسان حرفه ای سینمای ایران را برداریم، جایگاه فرهاد توحیدی همیشه در صدر است. از آپارتـمان و مرد عوضی تا شهر موش ها ۲ و مست عشق، کارنامه او سرشار از تجربیات عملی، موفقیت و فعالیت صنفی بوده است. توحیدی بارها درباره موانع ساخت و ساز فیلم در ایران توضیح داده و به صراحت تأکید کرده که مشکلات سیاست گذاری و ممیزی، حتی در ذهن هنرمندان پیش از ورود به تولید، رخنه کرده است. او معتقد است که محدودیت های پروانه ساخت، نه به نفع سینماگران است و نه به سود جامعه.

پروانه ساخت؛ سدی مقابل خلاقیت و اقتصاد سینما

صدور پروانه ساخت فیلم و سریال عملا یک ساختار کنترلی و بازدارنده برای تولید آثار هنری در ایران بوده است. روند زمان بر اخذ مجوز، الزام به نظر، سانسور و اعمال سلیقه های غیرکارشناسی موجب می شود بسیاری از فیلم نامه های مهم و ساختار شکن هرگز فرصت عرضه پیدا نکنند. حرفه ای های سینما معتقدند بخش زیادی از آثار موفق جهان بدون عبور از چنین بوروکراسی هایی ساخته شده اند و این ساختار مانع سرمایه گذاری و رشد فرهنگ بصری می شود.

اثر قوانین سختگیرانه بر سرنوشت فیلم‎نامه نویسان

نویسنده ها و فیلم نامه نویسان با استعداد سال هاست مجبورند در سایه قوانین سختگیرانه، یا آثار خود را در کشوی میز نگه دارند یا آن ها را به امیدی موهوم به تهیه کننده ها ارائه دهند. حتی نامدارترین ها، مثل سعید عقیقی، مهران کاشانی یا محمدرضا گوهری، مدت هاست اثری در سینما ندارند، چون راه عملی برای تولید آثار جدی و متفاوت وجود ندارد. اقتصاد سینمای ایران نیز تابع این محدودیت هاست و تهیه کنندگان می دانند ورود به پروژه های پرریسک، همیشه خطر رد شدن در مرحله صدور پروانه ساخت را دارد.

کاهش تولید آثار اقتباسی و شخصیت محور

در بسیاری از کشورهای پیشرو، فیلم نامه هایی بر اساس رمان ها، زندگی نامه ها و داستان های معاصر ساخته می شود. اما در ایران اقتباس ادبی و تاریخی عملا به مسئله ای پرهزینه و پرریسک تبدیل شده؛ چرا که ممیزی های رسمی و سختگیرانه اجازه نمی دهد سراغ چهره ها و وقایع معاصر یا حتی تاریخی برویم. این محدودیت سبب شده آثار خلاقانه ای که می توانستند موج جدیدی در سینمای ایران ایجاد کنند، هرگز ساخته نشوند.

چرا حذف پروانه ساخت ضروری است؟

حذف پروانه ساخت نه تنها راه را برای بیان هنری باز می کند، بلکه باعث افزایش اعتماد و سرمایه گذاری بخش خصوصی در سینما و تولید سریال خواهد شد. تجربه نشان داده است که پروانه نمایش به عنوان کنترل نهایی کفایت می کند و دیگر نیازی به موانع اولیه برای ایده پردازی و خلاقیت سینماگران وجود ندارد. بسیاری از کشورها سازوکارهای مشابهی اجرا می کنند و روند تولید فیلم پس از تولد آزادانه ایده ها، صرفاً در مرحله پخش بررسی می شود.

واکنش جامعه نویسندگان؛ خواسته ای ملی برای تغییر

موج اعتراض نویسندگان و فیلم نامه نویسان نسبت به فشار مضاعف صدور پروانه ساخت، به یک گفتمان ملی میان اهل فرهنگ تبدیل شده است. بسیاری از چهره های تاثیرگذار سینمای ایران، خواستار حذف فوری و کامل این مجوز هستند و مسیر درست را در افزایش استقلال صنفی و تکیه به ساختارهای حرفه ای فیلم سازی می دانند. به باور آنان، اعتماد به هنرمند و سرمایه گذاران آغاز شکوفایی دوباره سینما و فرهنگ در ایران خواهد بود.

جمع بندی؛ راه حل چیست؟

آنچه امروز سینمای ایران نیاز دارد، بازتعریف جایگاه پروانه ساخت و کنار گذاشتن کنترل های پیشینی بی فایده است. اگر آزادی در خلق آثار، سرمایه گذاری بدون ترس و اعتماد به نویسنده و تهیه کننده برقرار شود، بی تردید سینمای ایران می تواند دوران طلایی دیگری را تجربه کند. حذف پروانه ساخت یک نیاز است، نه صرفاً یک خواسته!