هجوم مردم برای خرید سیگار در تل آویو طی روزهای اخیر، به دنبال انتشار شایعه گرانی سه برابری تنباکو، صحنه هایی از ازدحام در فروشگاه ها و کیوسک های دخانیات را رقم زده است. بررسی ها نشان می دهد این واکنش شدید بیشتر ناشی از نگرانی روانی و پیش بینی افزایش قیمت بوده تا کمبود واقعی محصول.
دلایل افزایش ناگهانی تقاضا
بخش مهمی از این موج خرید، به استرس ناشی از جنگ با حماس و شرایط ناپایدار اقتصادی برمی گردد. تحقیقات نشان داده که در دوره های بحران، مصرف دخانیات در میان گروه های مختلف – به ویژه نیروهای نظامی و خانواده هایشان – رشد می کند. همین تغییر رفتاری، حتی بدون کمبود عرضه، می تواند به افزایش قیمت ها منجر شود.
تأثیر مالیات و سیاست های دولتی بر قیمت سیگار
قیمت بالای سیگار در اسرائیل تا حد زیادی نتیجه مالیات های سنگین بر تنباکو است که بیش از ۷۵ درصد قیمت خرده فروشی را شامل می شود. این سیاست از سوی دولت با هدف کاهش مصرف و ارتقای سلامت عمومی اجرا می شود. به عنوان نمونه، یک بسته سیگار مارلبرو در تل آویو معمولاً ۲۵ تا ۳۰ شِکِل قیمت دارد که در مقایسه با بسیاری از شهرهای اروپایی، بالاتر محسوب می شود.
واقعیت پشت شایعه کمبود
برخلاف برخی شایعات، هیچ نشانه ای از کمبود گسترده دخانیات در بازار اسرائیل وجود ندارد. برعکس، آمارها نشان می دهد حجم واردات سیگار در دوران جنگ افزایش یافته است. با این حال، فضای روانی ناشی از خبرهای غیرموثق باعث خرید بیش از نیاز شده و موقتاً فشار بر بازار خرده فروشی را بالا برده است.
پیامدهای اقتصادی و درآمد دولت
افزایش فروش ناشی از این هجوم خرید، به طور مستقیم باعث رشد درآمد دولت از محل مالیات بر دخانیات شده است. این نوع درآمدزایی گرچه در کوتاه مدت بودجه را تقویت می کند، اما در بلندمدت می تواند پیامدهای منفی بر سلامت عمومی و هزینه های نظام سلامت داشته باشد.
مقایسه بین المللی قیمت سیگار در تل آویو
بر مبنای داده های مقایسه ای، قیمت سیگار در تل آویو نسبت به شهرهایی مانند آلیکانته در اسپانیا حدود ۴۰ درصد گران تر است، اما در برابر شهرهایی مثل زوریخ یا لیون اختلاف زیادی ندارد. این تفاوت ها عمدتاً به ساختار مالیات و سیاست های سلامت هر کشور برمی گردد.
چشم انداز پیش رو برای بازار دخانیات در اسرائیل
با توجه به elasticité قیمتی سیگار که طبق مطالعات، افزایش ۱۰ درصدی قیمت می تواند مصرف را بین ۴.۶ تا ۹.۲ درصد کاهش دهد، انتظار می رود دولت در آینده هم از ابزار مالیات برای کنترل مصرف استفاده کند. این موضوع احتمالاً با واکنش های مشابه هجوم اخیر همراه خواهد شد، مگر آنکه سیاست اطلاع رسانی و کنترل بازار پیش از اعمال تغییر قیمت بهبود یابد.
نظرات کاربران