فراخوان گسترده حریدی ها؛ تهدیدی نو برای کابینه نتانیاهو
فراخوانی ۵۴ هزار نفر از جامعه حریدی برای خدمت سربازی در ارتش رژیم صهیونیستی، نقطه عطفی حیاتی در معادلات سیاسی و امنیتی اسرائیل محسوب می شود که می تواند به تهدیدی جدی برای کابینه بنیامین نتانیاهو بدل شود. از یکشنبه روند ارسال نامه های فراخوانی آغاز شده و قرار است تا پایان ژوئیه ادامه یابد؛ بزرگ ترین موج فراخوانی حریدیان به خدمت سربازی در دو دهه اخیر. حریدیان ملزم هستند تا ژوئیه ۲۰۲۶ به ارتش بپیوندند؛ موضوعی که واکنش ها و تنش های جدی در پی داشته است.
افت مشارکت و بحران مشروعیت
با وجود اینکه در سال ۲۰۲۴، ۲۴ هزار نفر از حریدیان به سربازی فراخوانده شدند، اما فقط ۱,۲۱۲ نفر به ارتش مراجعه کردند. تلاش های کابینه ائتلافی برای مشروط ساختن این روند با ورود دیوان عالی اسرائیل و فشار شدید افکار عمومی ناکام ماند و اجرای فراخوان تا حد زیادی از کنترل دولت خارج شد.
افزایش فشار بر ارتش و جامعه
در شرایطی که جنگ اسرائیل طولانی ترین نبرد ۷۶ ساله تاریخ صهیونیسم را رقم زده، ۴۵۰ هزار نیروی ذخیره از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون در جبهه ها حضور داشته اند و نشانه های خستگی و فرسودگی جسمی و روانی در این نیروها محسوس است. ارتش برای جبران این فشار، نیاز به ۳۰۰ هزار نیروی تازه نفس را چند ماه پیش اعلام کرد.
شکاف اجتماعی عمیق بر سر معافیت حریدیان
عدم مشارکت حریدیان در خدمت اجباری، به شدت وجهه اجتماعی آنان را تضعیف کرده و افکار عمومی مخصوصاً حامیان احزاب دست راستی و ملی مذهبی ها را علیه آنان بسیج کرده است. امروزه حمایت راست گرایان از سربازی رفتن حریدی ها از ۷۰ درصد فراتر رفته و حتی رهبران احزاب نوظهور مانند نفتالی بنت، مشارکت حریدی ها در ارتش و اقتصاد را اولویت اعلام کرده اند.
حتی در میان ملی مذهبی ها، آمار طرفداران خدمت سربازی حریدیان از ۳۶ درصد (۲۰۲۳) به بیش از ۵۰ درصد (۲۰۲۵) افزایش یافته است.
واکنش سیاسی و بحران ائتلاف دولتی
فراخوان گسترده حریدی ها، وضعیت شکننده ائتلاف حکومتی را بحرانی تر کرده است. احزاب حریدی صراحتاً تهدید کرده اند بدون اخذ امتیازات یا مصالحه، حاضر به ادامه عضویت در ائتلاف نیستند و در همین راستا حزب یهودیت متحد توراه اعلام کرده تا زمان طرح لایحه معافیت، همه رأی گیری های کنست را بایکوت خواهد کرد. از دست رفتن هفت کرسی این حزب، اکثریت شکننده ائتلاف (۶۱ رای) را نیز سلب خواهد کرد و کابینه را در آستانه سقوط قرار می دهد.
جدال قضایی و تسریع برخورد ارتش با فراریان خدمت
ارتش که با تاخیر در تصویب قانون معافیت روبرو شده، مطابق با دستور دیوان عالی، فراخوان ۵۴ هزار حریدی را بدون انتظار برای تصمیم جدید قانونی آغاز کرد. همچنین، ۲۵۰ تا ۳۰۰ جایگاه زندان برای بازداشت فراریان تدارک دیده شده و در صورت نیاز این رقم افزایش خواهد یافت.
نیروهای امنیتی در ماه های اخیر با اجرای راهبرد جدید، عمدتاً در فرودگاه ها و ایست های بازرسی اقدام به بازداشت فراریان می کنند تا از درگیری مستقیم با جامعه فوق ارتدوکس پرهیز شود. یک سوم از ۱۴ هزار فراری کنونی در آستانه بازداشت هستند و این رقم ممکن است به ۳۵ هزار نفر که عموماً حریدیان هستند، افزایش پیدا کند.
تاثیرات تقابل حریدی ها با ارتش بر امنیت داخلی
تشدید تضاد میان حریدی ها و ساختار نظامی می تواند به شکل گیری دور جدیدی از اعتراضات خیابانی و ناامنی در شهرهای مختلف منجر شود و انسجام اجتماعی و سیاسی اسرائیل را تضعیف کند. تضعیف کابینه و افزایش نزاع در میان احزاب مذهبی و سکولار، بر روند تصویب قوانین کلیدی و تصمیم گیری های امنیتی اثرگذار خواهد بود.
بازتاب منطقه ای تنش و پیامدهای احتمالی
تضعیف قدرت و انسجام اسرائیل در داخل، به طور مستقیم اعتبار و بازدارندگی این رژیم را در عرصه منطقه ای کاهش می دهد. دشمنان منطقه ای با رصد دقیق این شکاف ها، ممکن است تلاش کنند از فرصت برای افزایش فشارهای امنیتی یا بهره برداری سیاسی سود جویند. از سوی دیگر، عدم توان ارتش در جذب نیروهای تازه نفس، قدرت واکنش سریع اسرائیل به تهدیدات بیرونی را نیز کاهش می دهد.
جمع بندی و چشم انداز پیش رو
آغاز فاز جدید تقابل حریدی ها با ارتش اسرائیل نه تنها تهدیدی واقعی برای بقای کابینه فعلی و انسجام داخلی این رژیم است، بلکه می تواند در شرایط ناپایدار کنونی به موج وسیع تری از بحران های سیاسی و امنیتی در سطح ملی و فرامنطقه ای دامن بزند. ادامه این روند و شکست در مصالحه میان دولت و جامعه حریدی، می تواند مرحله ای حساس و تعیین کننده برای آینده سیاسی و امنیتی اسرائیل رقم بزند.
نظرات کاربران