آغاز تابستان داغ با جیره بندی آب
همزمان با افزایش بی سابقه دما در نقاط مختلف کشور، بحران آب به مرحله جدید رسیده است. هرچند شرکت آبفا همواره بر «فقط کاهش فشار آب» تأکید دارد، اما شواهد میدانی از قطعی مکرر آب به ویژه در مناطق جنوبی تهران و حاشیه ها خبر می دهد. حتی مسئولان رسمی نیز تلویحاً اذعان کرده اند که خرید تانکر و مخزن آب برای خانوارها می تواند راه مقابله با کم آبی روزهای آینده باشد.
تبعیض در جیره بندی و قطعی آب تهران
سال هاست ناترازی انرژی و آب، بخش عمده ای از شهروندان را، به ویژه در جنوب تهران، گرفتار کرده است. جیره بندی برق و آب اغلب بدون اطلاع قبلی در مناطق جنوبی صورت می گیرد، در حالی که ساکنان مناطق شمالی یا اصلاً با این مشکل مواجه نمی شوند یا اگر قطع شود با پیامک اطلاع رسانی قبلی است. همین مسئله باعث گلایه و اعتراض گسترده مردم شده و سفره زندگی بسیاری در جنوب پایتخت بارها و بارها تحت تأثیر این تبعیض قرار گرفته است.
پشت پرده دلیل قطعی و کاهش فشار آب
بررسی ها نشان می دهد دلیل اصلی شدت بحران کم آبی در تهران، کمبود ذخیره مخازن سدها و ادامه خشکسالی طی ۵ سال اخیر است. آمار رسمی وزارت نیرو حکایت از آن دارد که در حال حاضر فقط ۱۴ درصد حجم مخازن سدهای تهران پر است و میزان بارندگی سال آبی جاری نسبت به میانگین بلندمدت کاهش ۴۴ درصدی را تجربه کرده است. یعنی جیره بندی آب تهران عملاً از تابستان امسال وارد فاز جدی شده و خطر قطعی کامل آب، هر لحظه پایتخت نشینان را تهدید می کند.
قطع آب؛ برنامه ریزی یا بحران؟
در حالی که سخنگوی آبفا اظهار می کند فقط افت فشار داریم، مدیرعامل آب و فاضلاب تهران صراحتاً اعلام کرده است: «مردم حتماً برای روزهای آینده تانکر و مخزن آب تهیه کنند.» گزارش های میدانی نشان می دهد که در برخی مناطق نظیر صالحیه، پیشوا و شهرک های جنوبی، آب به طور کامل در ساعاتی از شبانه روز قطع می شود و ساکنان ناچار به خرید تانکر و پمپ شده اند.
- زیبا از صالحیه: «هر شب، آب از ساعت ۱۱ شب تا ۱۱ صبح قطع می شود.»
- رضا از پیشوا: «اخیراً قطعی مکرر آب در محله ما تجربه شده و فقط می گویند فشار آب کم شده درحالی که آب کلاً نمی آید.»
- فاطمه از شهرک گلستان: «در زمان قطع برق، آب هم نداریم!»
بحران بی عدالتی در تقسیم آب و انرژی
اغلب خاموشی ها و قطعی آب سهم محله های جنوبی و کارگاه های تولیدی خرد است؛ موضوعی که حتی از سوی امام جمعه باقرشهر و فعالان اجتماعی مورد انتقاد واقع شده. بی عدالتی در توزیع منابع آب و برق، معیشت و اقتصاد خرد خانواده های این مناطق را به شکل مستقیم تحت تهدید قرار داده است.
اثرات قطعی آب؛ از زندگی روزمره تا اقتصاد
همزمانی قطعی آب و برق، به ویژه در فصل گرم سال، باعث شده بسیاری از ساکنان برای تأمین نیازهای روزمره خود دچار سردرگمی شوند. کارگاه های تولیدی، که عمدتاً در جنوب و حواشی پایتخت مستقرند، با خاموشی ها و بی آبی مستقیم دچار کاهش درآمد یا حتی زیان دهی شده اند.
کاهش منابع زیرزمینی و بحران ملی
متخصصان حوزه آب تأکید دارند که مخازن سطحی و زیرزمینی تهران و سایر کلان شهرها به شکل بی سابقه ای کاهش پیدا کرده و تداوم بحران مصرف بی رویه و کاهش بارش ها، می تواند این شرایط بحران را به سایر شهرهای بزرگ نیز گسترش دهد.
راهکارهای مقابله با بحران آب و پیشگیری از قطعی گسترده
- کاهش مصرف خانگی دست کم ۲۰ تا ۲۷ درصد در خانوارهای شهری
- نصب پمپ و مخزن ذخیره آب در منازل به توصیه مدیران آبفا
- استفاده از آب بازیافتی و فاضلاب تصفیه شده برای کشاورزی و فضای سبز شهری
- شناسایی و به روزرسانی شبکه توزیع و لوله کشی ها برای جلوگیری از نشت و هدر رفت آب
- فرهنگ سازی و اجرای قوانین بازدارنده علیه مصارف غیرضروری یا بدمصرفی در کلان شهرها
در صورت ادامه مصرف فعلی و کمبود نزولات جوی، تهرانی ها باید منتظر شرایط اضطراری تر با جیره بندی سفت تر و سهمیه بندی رسمی باشند. مسئولان هشدار داده اند که اگر کاهش مصرف اتفاق نیفتد، مجبور به اعمال سیاست های سختگیرانه همچون افزایش تعرفه، جریمه پرمصرف ها و قطع موقت آب خواهند شد.
آژیر قرمز آب؛ تمام مردم باید برای تابستان آماده باشند
خواهد یا نه، جیره بندی آب وارد مرحله اجرا شده و ساکنان محلات جنوبی قبل از دیگران آن را لمس کرده اند. حالا اکیداً توصیه می شود خانوارها با صرفه جویی حداقل ۲۰ درصدی و افزایش همکاری، از روزهای سخت قطعی آب و دمای بالا عبور کنند. بحران مصرف آب، فقط موضوعی محلی یا مختص یک منطقه نیست، همه ایران در خطر است و فرصت مدیریت کم هزینه این بحران هر روز کمتر می شود.
نظرات کاربران