اختلال جی پی اس «GPS» تا کی ادامه دارد؟ چرا این سرویس دچار اختلال می شود؟
معرفی سرویس جی پی اس و اهمیت آن
GPS یا سامانه موقعیت یاب جهانی یک فناوری کلیدی است که از سال ۱۹۷۸ میلادی توسط آمریکا راه اندازی شد. جی پی اس از مجموعه ای از ماهواره ها بهره می برد و به کمک آنها می تواند به دقت موقعیت جغرافیایی افراد و وسایل نقلیه را تعیین کند. امروزه این سرویس نه تنها روی گوشی های هوشمند، دستگاه های رهیاب و خودروها در ایران و جهان استفاده می شود، بلکه بخش مهمی از خدمات مسیریاب ها مثل «نشان»، «بلد» و «ویز» نیز به این فناوری وابسته است.
خلاصه دلایل اختلال اخیر GPS در ایران
در هفته های گذشته، بسیاری از رانندگان و شهروندان شاهد اختلال GPS در اپلیکیشن های مسیریابی بودند. این اختلال پیدا کردن مسیر و جهت را به شدت دشوار کرده و حتی بعضی سفرها را مختل کرده است.
علت اصلی این موضوع شروط امنیتی و شرایط خاص جنگی در کشور است؛ چرا که کشورهای متخاصم و دشمنان، خصوصاً در شرایط بحرانی، از فناوری GPS برای هدایت پهپادها و تجهیزات جاسوسی خود استفاده می کنند و ایجاد اختلال در این سرویس، یک راهکار مؤثر برای جلوگیری از فعالیت آنهاست.
چرا کشورها GPS را مختل می کنند؟
اختلال در جی پی اس به عنوان یک تدبیر تاکتیکی نظامی و امنیتی در سراسر جهان شناخته شده است. ریشه ی این اقدام این است که خیلی از پهپادهای دشمن، موشک های هدایت شونده و تجهیزات جاسوسی برای جهت یابی و مأموریت خود به GPS نیاز دارند. با اختلال این سیستم، دقت و کارایی تجهیزات پرنده و حمله کاهش پیدا می کند.
در جنگ لبنان و اسرائیل هم چنین روشی مورد استفاده قرار گرفت. در آن زمان هر دو طرف برای کاهش احتمال حمله و شناسایی تجهیزات هوایی، اقدام به قطع یا مختل کردن جی پی اس کردند.
همچنین بمب ها و پهپادهایی که از جی پی اس رمزگذاری نشده (بدون کد امنیتی) استفاده می کنند به راحتی هدف اختلال قرار می گیرند و از مسیر منحرف می شوند.
آیا همه سرویس های جی پی اس مختل می شوند؟
خیر، تنها جی پی اس محلی یا همان محدوده هایی که در آن احتمال عملیات هواگردهای معاند یا فعالیت غیرقانونی بالاتر است با اختلال جدی روبرو می شوند. در این مناطق، سیگنال هایی که دستگاه های موقعیت یابی دریافت می کنند، یا بسیار ضعیف است یا عملاً قطع می شود. به همین دلیل، برنامه های مسیریاب موبایل در یافتن مسیر دقیق دچار مشکل می شوند.
اثر اختلال GPS بر زندگی روزمره مردم
این اختلال به ویژه رانندگان تاکسی های آنلاین، سرویس مدارس، حمل ونقل و حتی افراد عادی را که وابسته به مسیریاب های تلفن همراه هستند، با مشکلات متعددی مواجه کرده است. تاخیر در انتخاب مسیر، گم شدن کاربران، سردرگمی در جابجایی کالا و سفرهای درون شهری و حتی بین شهری از جمله پیامدهای این اختلال است.
مدت زمان ادامه اختلالات GPS
باید توجه داشت که زمان پایان اختلال جی پی اس کاملاً به شرایط امنیتی و تصمیمات نظامی مقامات کشور بستگی دارد و هیچ تاریخ دقیقی برای اتمام آن اعلام نشده است. تا زمانی که تهدید پهپادها و تجهیزات دشمن وجود داشته باشد و مسئولان نظامی-امنیتی تشخیص دهند، احتمال ادامه دار بودن این اختلال بالا خواهد بود.
تاریخچه اقدامات مشابه در جهان نشان می دهد که این اقدامات معمولا تا عقب نشینی تهدیدات امنیتی یا تغییر شرایط سیاسی ادامه می یابد و ممکن است برحسب هر منطقه و شرایط، متغیر باشد.
آیا می توان GPS را جایگزین کرد؟
با وجود این که جی پی اس مهم ترین فناوری هدایت و موقعیت یابی جهانی است، اما سامانه هایی مستقل توسط برخی کشورها توسعه یافته است، مانند گلوناس (GLONASS) روسیه، گالیله (Galileo) اروپا و بیدو (BeiDou) چین؛ اما اغلب موبایل ها و دستگاه های ایرانی بیشترین وابستگی را به GPS دارند و در صورت اختلال، سایر سرویس ها نیز معمولاً دچار کاهش دقت می شوند.
جمع بندی و توصیه ها
- اختلال GPS یک موضوع امنیتی و موقت است و با از بین رفتن تهدیدات کاهش پیدا می کند.
- اختلالات عمدتاً محلی و هدفمند هستند و مناطق پرخطر بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرند.
- رانندگان و کاربران مسیریاب ها بهتر است در این مدت از نقشه های آفلاین و تابلوهای راهنمای شهری استفاده یا پیش از حرکت برنامه ریزی دقیق تری داشته باشند.
- با عادی شدن شرایط امنیتی، خدمات جی پی اس به سرعت به وضعیت قبلی بر می گردد.
سوالات رایج پیرامون اختلالات GPS
- چرا فقط در برخی مناطق اختلال ایجاد شده است؟ چون این مناطق از نظر امنیتی اولویت بالاتری برای جلوگیری از فعالیت پهپادهای متخاصم دارند.
- آیا دسترسی به GPS به طور دائمی قطع خواهد شد؟ خیر، این اختلالات کاملاً موقتی و وابسته به شرایط حاد امنیتی است.
- چه راهی برای حل مشکل در این دوره وجود دارد؟ استفاده از نقشه های آفلاین و پیروی از تابلوها یا پرس وجو از ساکنان محل بهترین راهکار فعلی است.
نظرات کاربران