داستان زندگی حضرت یوسف (ع)، با پیام های عمیق و فراز و نشیب های دراماتیک، همواره یکی از جذاب ترین قصه های الهی برای روایت در سینما و تلویزیون بوده است. در ایران، سریال «یوسف پیامبر» به کارگردانی زنده یاد فرج الله سلحشور به یک پدیده فرهنگی و یکی از پرمخاطب ترین سریال های تاریخ تلویزیون تبدیل شد. اما بسیاری از مخاطبان کنجکاو هستند که بدانند آیا هالیوود و سینمای غرب نیز به سراغ این داستان رفته اند یا خیر؟ پاسخ مثبت است. یک نسخه آمریکایی-اروپایی از این داستان ساخته شده که با وجود شباهت های کلی، تفاوت های بنیادینی با نسخه ایرانی دارد. در این مقاله به معرفی کامل سریال یوسف پیامبر ساخت آمریکا، جزئیات و داستان متفاوت آن می پردازیم.
نسخه آمریکایی سریال یوسف پیامبر چه نام دارد؟
برخلاف تصور عمومی که به دنبال یک «سریال» طولانی مشابه نسخه ایرانی هستند، معروف ترین اقتباس غربی از این داستان، یک مینی سریال یا فیلم تلویزیونی است که در دهه ۹۰ میلادی تولید و پخش شد.
معرفی مینی سریال «یوسف» (Joseph) محصول ۱۹۹۵
نسخه آمریکایی-اروپایی این داستان، فیلم تلویزیونی تحسین شده ای به نام «یوسف» (Joseph) است که در سال ۱۹۹۵ تولید شد. این اثر یک محصول مشترک میان کشورهای آلمان، ایتالیا و آمریکا بود که برای شبکه کابلی TNT ساخته شد. این فیلم به دلیل کیفیت بالای تولید، فیلمنامه قوی و بازی های درخشان، موفق به کسب جایزه معتبر امی (Emmy Award) برای «بهترین مینی سریال برجسته» شد و به اولین سریال یک شبکه کابلی تبدیل شد که این جایزه را از آن خود می کند.
تفاوت های داستانی: روایتی بر اساس عهد عتیق
بزرگ ترین و بنیادی ترین تفاوت نسخه آمریکایی «یوسف» با سریال ایرانی «یوسف پیامبر»، منبع اقتباس آن هاست. در حالی که نسخه ایرانی بر اساس روایت قرآن کریم در سوره یوسف ساخته شده، نسخه آمریکایی به طور کامل بر پایه داستان یوسف در کتاب مقدس (عهد عتیق، سِفر پیدایش) بنا شده است. این تفاوت در منبع، منجر به تفاوت های چشمگیری در روایت، شخصیت پردازی و تمرکز داستان شده است.
تمرکز بر درام انسانی به جای معجزه
روایت هالیوودی داستان یوسف، بیش از آنکه بر جنبه های نبوت، وحی و معجزات تمرکز کند، بر درام انسانی و روانشناختی شخصیت ها تاکید دارد. حسادت برادران، رنج های یوسف در چاه و دوران بردگی، روابط سیاسی در دربار فرعون و کشمکش های درونی شخصیت ها، هسته اصلی داستان را تشکیل می دهد. در مقابل، نسخه ایرانی تاکید بیشتری بر جنبه های معنوی، صبر الهی، مقام عصمت پیامبر و هدایت الهی در تمام مراحل زندگی یوسف دارد.
تفاوت در به تصویر کشیدن ماجرای یوسف و زلیخا
یکی از کلیدی ترین تفاوت ها، در به تصویر کشیدن ماجرای یوسف و همسر پوتیفار (که در نسخه ایرانی زلیخا نامیده می شود) است. در نسخه آمریکایی، این بخش از داستان با تمرکز بر وسوسه، خیانت و جنبه های دراماتیک یک مثلث عشقی روایت می شود. به عنوان مثال، سکانس فرار یوسف از زلیخا در نسخه آمریکایی، با جزئیات و تنش دراماتیک متفاوتی نسبت به نسخه ایرانی که بر پاکدامنی و پناه بردن به خدا تاکید دارد، به تصویر کشیده شده است. این تفاوت ها ناشی از نگاه متفاوت دو منبع اصلی (قرآن و کتاب مقدس) به این ماجراست.
بازیگران و عوامل نسخه آمریکایی «یوسف»
این فیلم تلویزیونی از تیمی پرستاره و حرفه ای بهره می برد که در موفقیت آن نقش بسزایی داشتند. این فیلم در کشور مراکش فیلمبرداری شده است.
حضور بازیگران سرشناس هالیوود
از جمله نقاط قوت این اثر، حضور بازیگران بزرگ و شناخته شده ای در نقش های کلیدی است:
- پل مرکوریو (Paul Mercurio) در نقش حضرت یوسف
- بن کینگزلی (Ben Kingsley) در نقش پوتیفار
- مارتین لاندو (Martin Landau) در نقش حضرت یعقوب
- لزلی ان وارن (Lesley Ann Warren) در نقش همسر پوتیفار
حضور بازیگرانی در سطح بن کینگزلی و مارتین لاندو، که هر دو از برندگان جایزه اسکار هستند، به این فیلم اعتبار ویژه ای بخشیده است.
مقایسه استقبال مخاطبان: کدام نسخه محبوب تر است؟
با وجود موفقیت انتقادی نسخه آمریکایی و کسب جایزه امی، جالب است بدانید که نسخه ایرانی «یوسف پیامبر» در سطح جهانی، به ویژه در کشورهای اسلامی و حتی در میان برخی مخاطبان غربی، با استقبال بسیار گسترده تری روبرو شد.
چرا نسخه ایرانی در جهان محبوب تر شد؟
دلایل متعددی برای این محبوبیت جهانی وجود دارد. فرمت سریالی ۴۵ قسمتی نسخه ایرانی، فرصت بسیار بیشتری برای پرداختن به جزئیات داستان و شخصیت پردازی عمیق فراهم کرد. در مقابل، نسخه آمریکایی به دلیل محدودیت زمانی یک فیلم تلویزیونی (حدود ۳ ساعت)، بسیاری از جزئیات را به صورت فشرده روایت می کند. علاوه بر این، تمرکز نسخه ایرانی بر جنبه های معنوی، اخلاقی و خانوادگی، ارتباط عمیق تری با فرهنگ و باورهای مخاطبان در خاورمیانه و جهان اسلام برقرار کرد و آن را به اثری فراتر از یک داستان تاریخی صرف تبدیل نمود.
نظرات کاربران