وضعیت بحرانی دریاچه ارومیه در تابستان امسال
دریاچه ارومیه تا چند سال پیش یکی از بزرگ ترین دریاچه های شور جهان بود، اما حالا با سرعتی بی سابقه رو به سوی خشکی کامل دارد. طبق آخرین اعلام مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی، اکنون فقط لایه بسیار نازکی از آب در بخش شمالی باقی مانده و به زودی این دریاچه به طور ۱۰۰ درصد خشک خواهد شد.
در شمال دریاچه حدود ۱۰۰ کیلومترمربع آب باقی مانده است، آن هم فقط در حد لایه ای شاید چهار یا پنج سانتی متر! این لایه نازک از آب کمتر از یک هفته آینده به دلیل شدت تبخیر، کاملاً خشک خواهد شد. مدیرکل محیط زیست تاکید کرده که حتی همین حالا نیز دیگر نمی توان از وجود آب قابل توجه در شمال دریاچه سخن گفت و وضعیت به شدت بحرانی است.
جنوب دریاچه؛ آخرین امید نیز خشک می شود
در بخش جنوبی دریاچه نیز بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ کیلومترمربع آب، با عمق فقط ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر باقی مانده است. با ادامه روند فعلی و افزایش تبخیر در روزهای گرم تابستان، پیش بینی می شود تا پایان تابستان، این مناطق نیز به طور کامل خشک شوند و دریاچه ارومیه رسماً به خشکی ۱۰۰ درصدی برسد.
این شرایط برای اولین بار در تاریخ معاصر به وجود آمده و بی سابقه ترین وضعیت نابودی یک زیست بوم آبی را رقم زده است.
تبدیل دریاچه ارومیه به دریاچه ای فصلی
مدیرکل محیط زیست آذربایجان غربی تاکید کرده که اکنون دریاچه ارومیه ماهیتی فصلی پیدا کرده است؛ یعنی فقط در بعضی سال ها و فصل های پرباران (زمستان و بهار) ممکن است تا حدی آبگیری شود، اما تابستان ها کاملاً خشک باقی می ماند. در پاییز نیز بارش قابل توجهی برای احیای دریاچه وارد نمی شود، زیرا بخشی از ورودی ها یا در مسیر تبخیر می شود یا جذب بستر خشک شده می گردد.
علت های اصلی نابودی دریاچه ارومیه
- کاهش شدید بارندگی و افزایش درجه حرارت
- مدیریت نادرست منابع آب و سدسازی های بی رویه
- استفاده بی برنامه از آب برای کشاورزی
- قطع جریان رودخانه های تغذیه کننده
- افزایش تبخیر در ماه های گرم سال
این عوامل در مجموع، دریاچه ارومیه را از یک ذخیره گاه زیست محیطی پایدار، به یک تالاب فصلی و خشک تبدیل کرده اند که حالا با سریع ترین سرعت ممکن، آخرین رمق خود را از دست می دهد.
آینده دریاچه ارومیه؛ زنگ خطر نابودی کامل
به گفته مسئولان، حتی با آغاز بارندگی های پاییز، امکان بازگشت دریاچه به وضعیت قبل بسیار ضعیف است. عمده بارش های موثر معمولاً در زمستان و بهار رخ می دهد و پاییز با میزان بارندگی اندک، نمی تواند معجزه کند. علاوه بر این، بستر بکر دریاچه مقدار زیادی از آب ورودی را جذب و تبخیر می کند و عملا تا ماه ها سطحی از آب قابل توجه دیده نمی شود.
پیامدها و هشدارها
خشکی صد درصدی دریاچه ارومیه، تهدیدی جدی است که پیامدهای اکولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی بسیاری خواهد داشت؛ از توفان های نمکی و نابودی کشاورزی منطقه تا مهاجرت مردم حاشیه نشین. در صورت ادامه روند فعلی، دیگر دریاچه ای به نام ارومیه باقی نخواهد ماند و این واقعه تلخ در حافظه ایران به عنوان نماد یک بحران بزرگ ثبت خواهد شد.
نظرات کاربران