در بحبوحه گمانه زنی ها برای رفع فیلتر تلگرام، یک درگیری لفظی شدید و غیرمنتظره میان امیرحسین ثابتی، نماینده مجلس، و بابک زنجانی، محکوم معروف اقتصادی، توجهات را به خود جلب کرد. این تنش که با اتهامات سنگین ثابتی در صحن علنی مجلس آغاز و به تهدید مستقیم زنجانی در فضای مجازی ختم شد، این پرسش اساسی را مطرح می کند که ماهیت این درگیری چیست و چرا نام بابک زنجانی به یکی از مهم ترین تصمیمات حوزه فناوری کشور گره خورده است؟
سرآغاز یک جدال؛ اتهامات امیرحسین ثابتی در مجلس
جرقه اصلی این درگیری در تاریخ ۱۳ آبان ۱۴۰۴ زده شد، زمانی که امیرحسین ثابتی، نماینده تهران و از چهره های نزدیک به جبهه پایداری، از تریبون مجلس برای طرح اتهاماتی بی سابقه علیه بابک زنجانی و توافق احتمالی برای رفع فیلتر تلگرام استفاده کرد.
“قارون های جدید” و هدف قرار دادن مستقیم زنجانی
ثابتی در نطق خود، با اشاره به سالگرد تسخیر لانه جاسوسی، بیان کرد که کشور در غلبه بر «استکبار خارجی» موفق بوده اما در مقابل «قارون های داخلی» درجا زده است. او مستقیماً بابک زنجانی را یکی از این «قارون ها» نامید و مدعی شد که با وجود عدم تسویه بدهی هایش، همچنان فرصت های جدیدی به او داده می شود. این ادبیات، لحن تهاجمی و هدفمند سخنان او را از همان ابتدا مشخص کرد.
ادعای جنجالی: انحصار مالی تلگرام در دستان بابک زنجانی
نقطه اوج سخنان ثابتی، جایی بود که مذاکرات رفع فیلتر تلگرام را به یک رانت بزرگ برای بابک زنجانی مرتبط دانست. او ادعا کرد: «در متن توافق اخیر ایران با تلگرام آمده که یک شرکت به نام نیکاپی، مرجع انحصاری تبادلات مالی تلگرام در ایران را بر عهده داشته باشد و این شرکت متعلق به بابک زنجانی است.» ثابتی این موضوع را نتیجه «اقتصاد سیاسی معیوب» کشور دانست و تأکید کرد که همان چهره های پشت پرده رانت ها، دوباره در حال ایفای نقش هستند.
واکنش تند بابک زنجانی: تهدید به “پشت و رو کردن”
اتهامات سنگین ثابتی بی پاسخ نماند. بابک زنجانی که سال هاست در زندان به سر می برد، از طریق حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق)، واکنشی تند، مستقیم و تهدیدآمیز به این اظهارات نشان داد.
پیام زنجانی از زندان؛ ترکیبی از انکار و تهدید
زنجانی در پیام خود، ثابتی را «کودک نماینده» خطاب کرد و برای او خط و نشان کشید. او نوشت: «اگر نتوانی اثبات کنی تلگرام و انتصاب آن شرکت به اینجانب ربط دارد و یا نتوانی اثبات کنی بدهی خود را پرداخت نکرده ام، پشت و رویت می کنم تا درس عبرتی برای همه نفوذی های کشور شود.» این پاسخ کوتاه، به وضوح نشان دهنده استراتژی زنجانی برای مرعوب کردن منتقد خود و به چالش کشیدن اعتبار ادعاهای مطرح شده بود.
تحلیل استراتژی زنجانی در این مواجهه
لحن تهاجمی و تهدیدآمیز زنجانی فراتر از یک تکذیبیه ساده بود. او با این کار تلاش کرد تا بازی را عوض کند و از جایگاه متهم به جایگاه مدعی تغییر موضع دهد. با به چالش کشیدن ثابتی برای اثبات ادعاهایش، زنجانی سعی داشت توپ را به زمین طرف مقابل بیندازد و خود را قربانی یک توطئه و اتهام پراکنی سیاسی نشان دهد. این استراتژی، اگرچه پرخاشگرانه، اما در فضای رسانه ای می تواند بر افکار عمومی تأثیرگذار باشد.
چرا بابک زنجانی می خواهد تلگرام رفع فیلتر شود؟
این سوال کلیدی، محور اصلی تحلیل این درگیری است. آیا واقعاً بابک زنجانی منفعتی مستقیم در رفع فیلتر تلگرام دارد یا این ادعا صرفاً یک ابزار سیاسی است؟ پاسخ به این سوال نیازمند بررسی انگیزه های احتمالی و واقعیت های فنی است.
انگیزه احتمالی: کنترل شریان مالی یک پلتفرم ۸۰ میلیونی
بر اساس منطق اتهام ثابتی، انگیزه زنجانی کاملاً روشن است. تلگرام در ایران بیش از یک پیام رسان است؛ این پلتفرم یک اکوسیستم عظیم اجتماعی و اقتصادی با ده ها میلیون کاربر فعال است. در صورت فعال شدن قابلیت های مالی تلگرام (مبتنی بر بلاکچین TON و رمزارز Toncoin)، این پلتفرم به یک شاهراه تبادل پول تبدیل خواهد شد. در اختیار گرفتن انحصار این تبادلات، حتی به صورت غیرمستقیم، به معنای دسترسی به یک منبع درآمد و قدرت افسانه ای است. از این منظر، هر فرد یا گروهی با جاه طلبی های اقتصادی بزرگ، می تواند به چنین منبعی چشم داشته باشد.
واقعیت در برابر تئوری: آیا چنین توافقی ممکن است؟
با وجود جذابیت تئوری توطئه، واقعیت های فنی و ایدئولوژیک، عملی شدن چنین سناریویی را تقریباً غیرممکن می کنند. پاول دوروف، بنیان گذار تلگرام، به دلیل مخالفت با کنترل دولت ها بر پلتفرمش، روسیه را ترک کرده و همواره بر استقلال و تمرکززدایی تأکید داشته است. واگذاری شریان مالی تلگرام در یک کشور بزرگ به یک شرکت خاص، آن هم شرکتی که ادعا می شود به یک فرد محکوم در زندان تعلق دارد، با تمام اصول و استراتژی های جهانی تلگرام در تضاد است.
بابک زنجانی به عنوان یک ابزار سیاسی
با در نظر گرفتن موارد فوق، محتمل ترین توضیح این است که امیرحسین ثابتی از نام بابک زنجانی به عنوان یک ابزار سیاسی قدرتمند برای حمله به طرح رفع فیلتر تلگرام و جریان سیاسی حامی آن استفاده کرده است. زنجانی در حافظه عمومی جامعه ایران نماد فساد سیستماتیک و رانت خواری است. گره زدن نام او به هر پروژه یا توافقی، روشی مؤثر برای بی اعتبار کردن آن در افکار عمومی است. بنابراین، «درگیری» حاضر، بیش از آنکه یک مناقشه واقعی بر سر منافع زنجانی باشد، به نظر می رسد فصلی از یک نبرد سیاسی بزرگتر بر سر آینده اینترنت و فضای مجازی در ایران است.
نظرات کاربران