پایان یک عادت قدیمی: چرا در ۳۱ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ها عقب کشیده نمی شوند؟
با فرا رسیدن پاییز و پایان فصل تابستان، بسیاری از ایرانیان طبق یک عادت دیرینه منتظر عقب کشیدن ساعت های خود در آخرین روز شهریور هستند. اما باید بدانید که این رویه دیگر بخشی از تقویم رسمی کشور نیست. پاسخ صریح به این پرسش که چرا امسال در ۳۱ شهریور ۱۴۰۴ ساعت عقب کشیده نمیشود، در یک مصوبه قانونی نهفته است: «قانون نسخ قانون تغییر ساعت رسمی کشور».
این قانون که در سال ۱۴۰۱ توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و از ابتدای سال ۱۴۰۲ اجرایی شد، برای همیشه به جلو و عقب کشیدن ساعت ها در ایران پایان داد. بنابراین، در بامداد روز دوشنبه، ۱ مهر ۱۴۰۴، ساعت رسمی کشور ثابت باقی خواهد ماند و نیازی به هیچ گونه تغییری نیست. در ادامه به جزئیات کامل این تصمیم و دلایل آن می پردازیم.
تصویب قانون لغو تغییر ساعت: یک تصمیم کارشناسی
پایان دادن به تغییر ساعت در ایران، نتیجه بررسی های کارشناسی و بحث های طولانی در مجلس شورای اسلامی بود. نمایندگان و کارشناسان با ارزیابی مجدد فواید و مضرات این کار، به این نتیجه رسیدند که ادامه آن دیگر توجیه علمی و اقتصادی ندارد.
جزئیات تصویب قانون در مجلس و شورای نگهبان
طرح «نسخ قانون تغییر ساعت رسمی کشور» در اسفند ماه سال ۱۴۰۰ در صحن علنی مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. پس از آن، این مصوبه برای تأیید نهایی به شورای نگهبان ارسال شد و پس از عدم مغایرت با شرع و قانون اساسی، به صورت قانون درآمد. در نهایت، محمدباقر قالیباف، رئیس وقت مجلس، این قانون را برای اجرا به دولت وقت به ریاست سید ابراهیم رئیسی ابلاغ کرد. این قانون به صراحت دولت را از تغییر ساعت رسمی کشور منع می کند و این رویه را از تقویم ایران حذف کرده است.
دلایل اصلی نمایندگان برای لغو تغییر ساعت
موافقان لغو این قانون، استدلال های متعددی را مطرح کردند که نشان می داد مضرات تغییر ساعت از فواید آن بیشتر شده است. مهم ترین این دلایل عبارت بودند از:
- عدم صرفه جویی در مصرف انرژی: بررسی های جدید در وزارت نیرو و مراکز تحقیقاتی نشان داد که تغییر ساعت تأثیر معناداری بر کاهش پیک مصرف برق در کشور ندارد. الگوهای مصرف انرژی نسبت به دهه های گذشته تغییر کرده و این راهکار کارایی خود را از دست داده بود.
- آثار منفی بر سلامت روان و جسم: به هم خوردن ساعت بیولوژیک بدن (ریتم شبانه روزی)، حتی برای یک ساعت، می توانست منجر به اختلال خواب، افزایش سطح استرس، خستگی و کاهش تمرکز در روزهای پس از تغییر ساعت شود.
- ایجاد ناهماهنگی و سردرگمی: هر سال با تغییر ساعت، مشکلاتی در سیستم های نرم افزاری، سرورها، برنامه های پروازی و زمان بندی های کاری به وجود می آمد که نیازمند هماهنگی و صرف هزینه برای به روزرسانی بود.
نگاهی به تاریخچه تغییر ساعت در ایران و جهان (Daylight Saving Time)
ایده استفاده بیشتر از روشنایی روز یا (Daylight Saving Time – DST) یک پدیده جهانی با قدمتی بیش از یک قرن است. هدف اصلی آن، تطبیق ساعات کاری و فعالیت های روزانه با طول روشنایی روز به منظور صرفه جویی در مصرف انرژی بود.
از جنگ جهانی اول تا قانون سال ۱۳۷۰ ایران
این طرح برای اولین بار در سال ۱۹۱۶ توسط آلمان و در میانه جنگ جهانی اول با هدف صرفه جویی در مصرف زغال سنگ به کار گرفته شد. پس از آن به سرعت در کشورهای دیگر نظیر انگلستان و آمریکا نیز رواج یافت. در ایران، قانون تغییر ساعت رسمی به شکل مدون از سال ۱۳۷۰ به اجرا درآمد. این قانون به مدت ۱۴ سال اجرا شد اما در سال ۱۳۸۴ متوقف گردید. با این حال، مجلس در سال ۱۳۸۶ مجدداً دولت را ملزم به اجرای آن کرد و این روند تا سال ۱۴۰۱ ادامه یافت.
پایان یک رویه ۳۰ ساله و ثبات در تقویم رسمی
با اجرایی شدن قانون جدید از سال ۱۴۰۲، عملاً یک رویه که حدود سه دهه (با وقفه ای کوتاه) در ایران اجرا می شد، به تاریخ پیوست. بنابراین، هرگونه شایعه یا خبر مبنی بر احتمال تغییر ساعت در ۳۱ شهریور ۱۴۰۴ بی اساس است. این ثبات به شهروندان کمک می کند تا بدون دغدغه و سردرگمی، برنامه ریزی های خود را انجام دهند و سیستم های دیجیتال و هوشمند نیز بدون نیاز به تنظیمات مجدد به کار خود ادامه می دهند.
نظرات کاربران